የመዝሙር ፳፪ እንቆቅልሽ ትንቢት

ከጥቂት አመታት በፊት አንድ የስራ ባልደረባዬ ጄ ወደ ጠረጴዛዬ ተቅበዘበዘ። ጄ ብልህ እና የተማረ ነበር – እና በእርግጠኝነት የወንጌል ተከታይ አልነበረም። እሱ ግን በተወሰነ ደረጃ የማወቅ ጉጉት ነበረው ስለዚህም በመካከላችን ሞቅ ያለ እና ግልጽ የሆነ ውይይት አደረግን። መጽሐፍ ቅዱስን በትክክል ተመልክቶ ስለማያውቅ እንዲመረምረው አበረታታሁት።

አንድ ቀን እየተመለከተ መሆኑን ለማሳየት መጽሐፍ ቅዱስ ይዤ ወደ ቢሮዬ ገባ። በመሃል ላይ በዘፈቀደ ከፍቶ ነበር። ምን እንደሚያነብ ጠየቅኩት። ንግግራችን ይህን ይመስላል።

” ውስጥ እያነበብኩ ነው። መዝሙረ ዳዊት ምዕራፍ ፳፪”, አለ

“በእውነት” አልኩት። “ስለ ምን እያነበብክ ያለህ ሀሳብ አለ?”

“ስለ ኢየሱስ ስቅለት እያነበብኩ ነው ብዬ እገምታለሁ” ሲል ጄ መለሰ።

“ይህ ጥሩ ግምት ነው” ብዬ ሳቅሁ። ነገር ግን አንድ ሺህ ዓመት ገደማ ቀድመሃል። መዝሙር፳፪ በዳዊት የተጻፈው በ፼ ዓክልበ. የኢየሱስ ስቅለት በ፴ዎቹ ዓ.ም. ከአንድ ሺህ ዓመታት በኋላ ነበር”

ጄ አላስተዋለውም ነበር መዝሙረ ዳዊት የኢየሱስ ሕይወት የወንጌል ዘገባዎች በዘመኑ በነበሩ ሰዎች የተጻፉ አልነበሩም። መዝሙራት ከኢየሱስ በፊት ፼ ዓመታት በፊት በመንፈስ መሪነት የተጻፉ የዕብራይስጥ መዝሙሮች ናቸው። ጄ ስቅለቱን ጨምሮ ስለ ኢየሱስ አንዳንድ ታሪኮችን ብቻ ነው የሰማው፣ እና መጽሐፍ ቅዱሱን በዘፈቀደ ከፍቶ ስቅለቱን የሚገልጽ የሚመስለውን አንብቦ ነበር። ምንም ሳያውቅ፣ በዓመት በዓለም ዙሪያ በሚታወቀው የመስቀል በዓል ላይ የሚታሰበው የስቅለቱ ታሪክ እንደሆነ ገመተ። ስቅለት. በመጽሐፍ ቅዱስ ንባቡ የመጀመሪያ የተሳሳተ እርምጃው ተሳቅቅን።

መዝሙራት የጥንት የዕብራይስጥ መዝሙሮች ናቸው እና የተጻፉት ከ፴፻ ዓመታት በፊት በአርሲ ዳዊት ነው።

ከዚያም ጄን በመዝሙር፳፪ ላይ ስለ ኢየሱስ ስቅለት እያነበበ እንደሆነ እንዲያስብ ያደረገውን ነገር ጠየቅሁት። ትንሿ ጥናታችን እንዲሁ ጀመርን። ምንባቦቹን በጠረጴዛ ላይ ጎን ለጎን በማስቀመጥ ጄ ያስተዋሉትን አንዳንድ ተመሳሳይነቶች እንድታጤኑ እጋብዛችኋለሁ። ተመሳሳይ ከሆኑ ጽሑፎች ጋር የሚመሳሰል ቀለም እንዲኖረኝ ለመርዳት።

ስለ ስቅለቱ የወንጌል ዘገባዎች መዝሙረ ዳዊት፳፪ ካለው ዝርዝር ሁኔታ ጋር ማወዳደር

የስቅለት ዝርዝሮች ከዓይን ምስክር ወንጌሎችመዝሙር፳፪፡፼ ዓክልበ
(ማቴዎስ ፳፯:፴፩-፵፰) ፴፩ ከዘበቱበትም በኋላ ቀዩን ልብስ ገፈፉት፥ ልብሱንም አለበሱት ሊሰቅሉትም ወሰዱት።
፴፪ ሲወጡም ስምዖን የተባለው የቀሬናን ሰው አገኙ፤ እርሱንም መስቀሉን ይሸከም ዘንድ አስገደዱት።
፴፫ ትርጓሜው የራስ ቅል ስፍራ ወደሚሆን ጎልጎታ ወደሚባለው ስፍራ በደረሱ ጊዜም፥
፴፬ በሐሞት የተደባለቀ የወይን ጠጅ ሊጠጣ አቀረቡለት፤ ቀምሶም ሊጠጣው አልወደደም።
፴፭ ከሰቀሉትም በኋላ ልብሱን ዕጣ ጥለው ተካፈሉ፥
፴፮ በዚያም ተቀምጠው ይጠብቁት ነበር።
፴፯ ይህ ኢየሱስ የአይሁድ ንጉሥ ነው የሚል የክሱን ጽሕፈት ከራሱ በላይ አኖሩ።
፴፰ በዚያን ጊዜ ሁለት ወንበዶች አንዱ በቀኝ አንዱም በግራ ከእርሱ ጋር ተሰቀሉ።
፴፱ የሚያልፉትም ራሳቸውን እየነቀነቁ ይሰድቡት ነበርና።
፵ ቤተ መቅደስን የምታፈርስ በሦስት ቀንም የምትሠራው፥ ራስህን አድን፤ የእግዚአብሔር ልጅስ ከሆንህ ከመስቀል ውረድ አሉት።
፵፩ እንዲሁም ደግሞ የካህናት አለቆች ከጻፎችና ከሽማግሎች ጋር እየዘበቱበት እንዲህ አሉ።
፵፪ ሌሎችን አዳነ፥ ራሱን ሊያድን አይችልም፤ የእስራኤል ንጉሥ ከሆነ፥ አሁን ከመስቀል ይውረድ እኛም እናምንበታለን።
፵፫ በእግዚአብሔር ታምኖአል፤ የእግዚአብሔር ልጅ ነኝ ብሎአልና ከወደደውስ አሁን ያድነው።
፵፬ ከእርሱ ጋር የተሰቀሉት ወንበዶች ደግሞ ያንኑ እያሉ ይነቅፉት ነበር።
፵፭ ከስድስት ሰዓትም ጀምሮ እስከ ዘጠኝ ሰዓት ድረስ በምድር ሁሉ ላይ ጨለማ ሆነ።
፵፮ በዘጠኝ ሰዓትም ኢየሱስ። ኤሎሄ ኤሎሄ ላማ ሰበቅታኒ? ብሎ በታላቅ ድምፅ ጮኸ። ይህም። አምላኬ አምላኬ፥ ስለ ምን ተውኸኝ? ማለት ነው።
፵፯ በዚያም ከቆሙት ሰዎች ሰምተው። ይህስ ኤልያስን ይጠራል አሉ።
፵፰ ወዲያውም ከእነርሱ አንዱ ሮጠ፤ ሰፍነግም ይዞ ሆምጣጤ ሞላበት፥ በመቃም አድርጎ አጠጣው።( ማርቆስ 15:16-20 )16 ወታደሮችም ፕራይቶሪዮን ወደሚባል ግቢ ውስጥ ወሰዱት፥ ጭፍራውንም ሁሉ በአንድነት ጠሩ። 17 ቀይ ልብስም አለበሱት፥ የእሾህ አክሊልም ጎንጉነው ደፉበት፤ 18 የአይሁድ ንጉሥ ሆይ፥ ሰላም ለአንተ ይሁን እያሉ እጅ ይነሱት ጀመር፤ 19 ራሱንም በመቃ መቱት ተፉበትም፥ ተንበርክከውም ሰገዱለት። 20 ከተዘባበቱበትም በኋላ ቀዩን ልብስ ገፈፉት፥ ልብሱንም አለበሱት፥ ሊሰቅሉትም ወሰዱት።(ዮሐንስ 19:34) 34 ነገር ግን ከጭፍሮች አንዱ ጎኑን በጦር ወጋው፤ ወዲያውም ደምና ውኃ ወጣ። (ዮሐ20፡25) [ቶማስ] በእጆቹ ላይ የምስማር ምልክቶችን ካላየሁ…”…(ዮሐ20፡23-24) ወታደሮቹ ኢየሱስን ሰቀለው ልብሱንም ወሰዱ፥ ለእያንዳንዱም አንዱን ለአራት ከፋፈሉት። የውስጥ ልብሱ የቀረው… አንቀደድ” ብለው “ማን እንደሚያገኘው በዕጣ እንወስን” አሉ።
፩ አምላኬ አምላኬ ለምን ተውኸኝ?
ለምንድነው እኔን ከማዳን የራቀህ?
ከጭንቀቴ ጩኸት በጣም ይርቃል?
፪ አምላኬ በቀን እጮኻለሁ አንተ ግን አትመልስም።
በሌሊት ግን ዕረፍት አላገኘሁም…የሚያዩኝ ሁሉ አፌዙብኝ;
እነሱ ስድቦችን መወርወርጭንቅላታቸውን በመነቅነቅ.
፰ “በእግዚአብሔር ታምኗል” ይላሉ።
“እግዚአብሔር ያድነው።
ያዳነው።
እርሱ ስለወደደው” በማለት ተናግሯል።አንተ ግን ከማኅፀን አወጣኸኝ;
በእናቴ ጡት እንኳ ሳይቀር በአንተ እንድታመን አደረገኝ።
፲ ከተወለድኩበት ጊዜ ጀምሮ በአንተ ላይ ተጣልሁ;
ከእናቴ ማኅፀን ጀምሮ አንተ አምላኬ ነህ።11 ከእኔ አትራቅ፣
ችግር ቅርብ ነውና።
የሚረዳውም የለም።12 ብዙ በሬዎች ከበቡኝ;
የባሳን በሬዎች ከበቡኝ።
፲፫ አዳናቸውን የሚቀደዱ የሚያገሣ አንበሶች
አፋቸውን በእኔ ላይ በሰፊው ከፈቱ።
፲፬ እንደ ውሃ ፈሰስኩ
አጥንቶቼም ሁሉ ከጅማት ውጭ ናቸው።.
ልቤ ወደ ሰም ​​ተቀይሯል;
ውስጤ ቀለጠ።
፲፭ አፌ እንደ ድስት ደርቋል።
ምላሴም ከአፌ ጣራ ጋር ተጣበቀ;
በሞት አፈር ውስጥ ተኛኸኝ።16 ውሾች ከበቡኝ ፣
የክፉዎች ስብስብ ከበበኝ;
እጆቼንና እግሮቼን ይወጉኛል.
፲፯ ሁሉም አጥንቶቼ በእይታ ላይ ናቸው;
ሰዎች አፍጥጠው ያዩኛል።
፲፰ ልብሴን በመካከላቸው ይከፋፈላሉ
በልብሴም ዕጣ ተጣጣሉ።.

J መዝሙረ ዳዊት 22 ስለ መልካም አርብ ስቅለት የዓይን ምስክር ነው የሚለውን አመክንዮአዊ ግን የተሳሳተ ድምዳሜ ማድረጉ አንድ ጥያቄ እንድንጠይቅ ያደርገናል።

በስቅለቱ ዘገባዎች እና በመዝሙር ፳፪ መካከል ያለውን መመሳሰል እንዴት እናብራራለን?

ዝርዝሩ በትክክል የሚዛመደው ልብሱ ተከፋፍሎ (የተሰፋ ልብስ ከስፌቱ ጋር ተከፍሎ ለወታደሮች ተከፋፈለ) እና ዕጣ የተጣለበት (ያለ እንከን የለሽ ልብሱ ከተቀደደ ይበላሻልና ይጫወቱበት ነበር) እስኪጨምር ድረስ በአጋጣሚ ነውን? ). መዝሙር ፳፪ የተጻፈው ስቅለት ከመፈጠሩ በፊት ነው ነገር ግን አሁንም ልዩ ልዩ ዝርዝሮችን (እጆችንና እግሮቹን መበሳት፣ አጥንት አለመገጣጠም – ተጎጂው እንደተሰቀለ በመለጠጥ) ይገልጻል። በተጨማሪም የዮሐንስ ወንጌል ከኢየሱስ ጎን ጦሩ በተወጋበት ጊዜ ደምና ውኃ ፈሰሰ ይህም በልብ አካባቢ ፈሳሽ መከማቸቱን ያሳያል። ኢየሱስ በዚህ መንገድ የሞተው በልብ ሕመም ነበር። ይህ ‘ልቤ ወደ ሰም ​​ተቀየረ’ ከሚለው የመዝሙር ፳፪ መግለጫ ጋር ይዛመዳል።

መዝሙር ፳፪ የተጻፈው የኢየሱስ መሰቀል እየታየ እንደሆነ ነው። ግን ከ ፼ ዓመታት በፊት የተዋቀረ ስለሆነ እንዴት ነው?

ለመዝሙር ፳፪ በእግዚአብሔር መንፈስ መሪነት የተጻፈ ማብራሪያ

ኢየሱስ፣ በወንጌሎች ውስጥ፣ እነዚህ መመሳሰሎች ትንቢታዊ መሆናቸውን ተናግሯል። ይህ ሁሉ በእግዚአብሔር እቅድ ውስጥ እንዳለ እናውቅ ዘንድ ኢየሱስ ከመሞቱ ከመቶ ዓመታት በፊት የብሉይ ኪዳን ነቢያትን ስለ ህይወቱ እና ስለሞቱ ዝርዝሮች እንዲተነብዩ እግዚአብሔር አነሳስቶታል። ማንም ሰው ስለ ወደፊቱ ጊዜ በዝርዝር ሊተነብይ ስለማይችል ትንቢታዊ ፍጻሜ በእነዚህ መልካም አርብ ክስተቶች ላይ መለኮታዊ ፊርማ እንደማኖር ነው። ይህ የእግዚአብሔር ሥራ እና በታሪክ ውስጥ ጣልቃገብነት ማረጋገጫ ነው።

ለመዝሙር ፳፪ የተፈጥሮአዊ ማብራሪያ

ሌሎች ደግሞ መዝሙር ፳፪ ከመልካም አርብ ስቅለት ክንውኖች ጋር መመሳሰሉ የወንጌል ጸሓፊዎች ትንቢቱን ‘የሚመጥኑ’ እንዲሆኑ ስላደረጉት ነው። ነገር ግን ይህ ማብራሪያ በዚያን ጊዜ ከመጽሐፍ ቅዱስ ውጭ የታሪክ ምሁራንን ምስክርነት ፈጽሞ ችላ ይላል። ጆሴፈስ እና ታሲተስ በቅደም ተከተል ይነግሩናል፡-

“በዚህ ጊዜ አንድ ጠቢብ ሰው ነበረ… ኢየሱስ። ጥሩ ፣ እና… ጨዋ። ከአይሁድም ከአሕዛብም ብዙ ሰዎች ደቀ መዛሙርቱ ሆኑ። ጲላጦስም እንዲሰቀልና እንዲሞት ፈረደበት።

ጆሴፈስ. ፺ ዓ.ም. የጥንት ቅርሶች xviii 33 ጆሴፈስ የአይሁድ ታሪክ ጸሐፊ ነበር።

“የስሙ መስራች የሆነው ክርስቶስ በጢባርዮስ የግዛት ዘመን የይሁዳ ገዥ የነበረው በጴንጤናዊው ጲላጦስ ተገደለ”

ታሲተስ በ፻፲፯ ዓ.ም. አሀዞች XV. 44. ታሲተስ ሮማዊ ታሪክ ጸሐፊ ነበር።

የእነርሱ ታሪካዊ ምስክርነት ኢየሱስ እንደተሰቀለ ከወንጌል ጋር ይስማማል። ይህ በጣም አስፈላጊ ነው ምክንያቱም በመዝሙር ፳፪ ውስጥ ያሉት አብዛኛዎቹ ዝርዝሮች የስቅለት ድርጊት ዝርዝሮች ናቸው። መዝሙረ ዳዊት ፳፪ ‘የሚመጥኑ’ እንዲሆኑ የወንጌል ጸሓፊዎች እውነተኛውን ክንውኖች ቢያዘጋጁ ኖሮ በመሠረቱ ስቅለቱን በሙሉ መካተት ነበረባቸው። ሆኖም ከዚያን ጊዜ ጀምሮ ስቅለቱን የሚክድ ማንም አልነበረም፣ እናም አይሁዳዊው የታሪክ ምሁር ጆሴፈስ የተገደለው በዚህ መንገድ እንደሆነ በግልፅ ተናግሯል።

መዝሙር ፳፪ እና የኢየሱስ ውርስ

በተጨማሪም መዝሙር ፳፪ በቁ.፲፰ አያልቅም ከላይ ባለው ሠንጠረዥ። ላይ ይቀጥላል። በመጨረሻው ላይ ያለውን የድል ስሜት አስተውል – ሰውየው ከሞተ በኋላ!

፳፮ ድሆች ይበላሉ ይጠግባሉ;
    እግዚአብሔርን የሚሹ ያመሰግኑታል
    ልባችሁ ለዘላለም ይኑር!

፳፯ የምድር ዳርቻዎች ሁሉ
    አስታውስ ወደ ጌታም ይመለሳል
የአሕዛብም ወገኖች ሁሉ
    በፊቱ ይሰግዳሉ
፳፰ ሥልጣን የጌታ ነውና።
    በአሕዛብም ላይ ይገዛል.

፳፱ የምድር ባለ ጠጎች ሁሉ ይበሉና ይሰግዳሉ;
    ወደ አፈር የሚወርዱ ሁሉ በፊቱ ይንበረከካሉ፤
    ራሳቸውን በሕይወት ማቆየት የማይችሉት።
፴ ዘር ያገለግለዋል;
    መጪው ትውልድ ስለ ጌታ ይነገራል።
፴፩ ጽድቁን ያውጃሉ፤
    ገና ላልተወለደ ሕዝብ ማወጅ፡-
    አድርጎታል!

መዝሙር ፳፪: ፳፮-፫፩

ይህ የሚያወራው ስለ ሰውዬው ሞት ዝርዝር ሁኔታ አይደለም። እነዚህ ዝርዝሮች በመዝሙረ ዳዊት መጀመሪያ ላይ ተብራርተዋል። መዝሙራዊው አሁን የዚያን ሰው ሞት ውርስ ‘በትውልድ’ እና ‘በወደፊት ትውልዶች’ እየተናገረ ነው (ቁ. ፴)።

ያ ማን ይሆን?

ኢየሱስ ከተሰቀለ ፳፻ ዓመታት በኋላ የምንኖረው ያ ነው። መዝሙራዊው ይህን ‘የተወጋውን’ ይህን የመሰለ አሰቃቂ ሞት የሞተ ሰው ተከትሎ የሚመጣው ‘ትውልድ’ ‘ እንደሚያገለግለው እና ‘ስለ እርሱ እንደሚነገራቸው’ ነግሮናል። ቁጥር ፳፯ የተፅዕኖውን ጂኦግራፊያዊ ስፋት ይተነብያል – ወደ ‘የምድር ዳርቻ’ እና ወደ ‘የአሕዛብ ቤተሰቦች’ በመሄድ ‘ወደ እግዚአብሔር እንዲመለሱ’ ያደርጋል። ቁጥር ፳፱ ‘ራሳቸውን በሕይወት ማኖር የማይችሉ’ (እኛ ሟች ስለሆንን ሁላችንም ማለት ነው) አንድ ቀን በፊቱ ይንበረከኩ ይላል። የዚህ ሰው ጽድቅ በሞቱ ጊዜ ገና በሕይወት ላልነበሩ (ገና ላልተወለዱት) ሰዎች ይሰበካል።

መዝሙረ ዳዊት ፳፪ መደምደሚያ የወንጌል ዘገባዎች ከእሱ ተበድረው ወይም የስቅለቱን ክንውኖች ከመፍጠር ጋር ምንም ግንኙነት የለውም ምክንያቱም አሁን በጣም ዘግይቶ ካለው – ከዘመናችን ጋር የተያያዘ ነው. የወንጌል ጸሐፊዎች፣ የሚኖሩት በ1st የኢየሱስ ሞት እስከ ዘመናችን ድረስ ያስከተለውን ተጽእኖ ‘መቶ ዓመት ሊሸፍን’ አልቻለም። ያ ተጽዕኖ ምን እንደሚሆን አላወቁም ነበር።

አንድ ሰው ስለ ኢየሱስ ውርስ ከመዝሙር ፳፪ የተሻለ ትንቢት መናገር አልቻለም። በየአመቱ የሚከበረውን የአለም የመልካም አርብ አከባበር እንኳን በቀላሉ ከሞተ ከሁለት ሺህ አመታት በኋላ ያሳደረውን አለም አቀፍ ተፅእኖ ያስታውሰናል። እነዚህ የመዝሙር ፳፪ መደምደሚያ የቀደሙት ጥቅሶች ስለ ሞቱ ዝርዝር ጉዳዮች እንደተነበዩት በትክክል ይፈጽማሉ።

በዓለም ታሪክ ውስጥ ስለ ሞቱ ዝርዝሮች እንዲሁም ስለ ሕይወቱ ውርስ ታሪክ ፼ ዓመታት ከመሞቱ በፊት ትንቢት ይነገራል ብሎ የሚናገር ሌላ ማን አለ?

ምናልባት፣ ልክ እንደ ጓደኛዬ ጄ፣ ከኢየሱስ ስቅለት አንጻር መዝሙር፳፪ን ለመመልከት እድሉን ተጠቀሙ። የተወሰነ የአእምሮ ጥረት ይጠይቃል። ነገር ግን ይህ ሰው መዝሙረ ዳዊት ፳፪ አስቀድሞ አይቷል፡

እኔ ሕይወት እንዲሆንላቸው እንዲበዛላቸውም መጣሁ

ዮሐንስ ፲:፲

ሙሉውን የወንጌል ዘገባ እነሆ መዝሙር 22 አስቀድሞ ያየው ለበጎ አርብ እና እዚህ ስጦታው ለእርስዎ ተብራርቷል.

የኢየሱስ ትንሳኤ፡ እውነት ወይስ ልቦለድ?

በዘመናችን፣ በተማርንበት ዘመን፣ አንዳንድ ጊዜ ባህላዊ እምነቶች፣ በተለይም ስለ መጽሐፍ ቅዱስ፣ ጊዜ ያለፈባቸው አጉል እምነቶች ብቻ ናቸው ብለን እንጠይቃለን። መጽሐፍ ቅዱስ ብዙ ተአምራትን ይዘረዝራል፣ነገር ግን በጣም የሚገርመው የኢየሱስ ክርስቶስ በመስቀል ላይ ተሰቅሎ ከሞት የተነሣበት የትንሳኤ ታሪክ ነው። 

ስለ ኢየሱስ ከሙታን መነሣት የሚናገረውን ይህን ዘገባ በቁም ነገር ለመመልከት የሚያስችል ምክንያታዊ ማስረጃ አለ? ለብዙዎች የሚገርመው የኢየሱስ ትንሳኤ መከሰቱ እና ይህ ማስረጃ በሃይማኖታዊ እምነት ላይ ሳይሆን በታሪካዊ መረጃ ላይ የተመሰረተ ነው የሚል ጠንከር ያለ ጉዳይ ማቅረብ ይቻላል።

ይህ ጥያቄ በቀጥታ ህይወታችንን ስለሚነካ በጥንቃቄ መመርመር ተገቢ ነው። በሕይወታችን ውስጥ ምንም ያህል ገንዘብ፣ ትምህርት፣ ጤና እና ሌሎች ግቦች ላይ ብንደርስ ሁላችንም እንሞታለን። ኢየሱስ ሞትን ካሸነፈ በራሳችን ሞት ፊት እውነተኛ ተስፋ ይሰጠናል። ዋና ዋናዎቹን ታሪካዊ መረጃዎችና የትንሣኤውን ማስረጃዎች እንመልከት።

የኢየሱስ ታሪካዊ ዳራ፡ ታሲተስ እና ጆሴፈስ

ኢየሱስ ሕልውናው በአደባባይ መሞቱ የታሪክን አካሄድ የለወጠው መሆኑ የተረጋገጠ ነው። ይህንን ለማረጋገጥ መጽሐፍ ቅዱስን መመልከት አያስፈልግም። ዓለማዊ ታሪክ ስለ ኢየሱስ እና በዘመኑ በነበረው ዓለም ላይ ስላደረገው ተጽእኖ በርካታ ማጣቀሻዎችን ይመዘግባል። ሁለቱን እንመልከት። ሮማዊው ገዥ-ታሪክ ምሁር ታሲተስ የሮማው ንጉሠ ነገሥት ኔሮ የ1ኛውን ክፍለ ዘመን ክርስቲያኖችን (በ፷፭ ዓ.ም.) እንዴት እንደገደለ ሲዘግብ፣ ኔሮ ለሮም ቃጠሎ ተጠያቂ የሆኑትን ኢየሱስን በሚመለከት ተናገረ። ታሲተስ በ፻፲፪ ዓ.ም የጻፈው እነሆ፡-

ኔሮ.. በትልቅነታቸው የተጠሉ ክርስቲያኖች ተብለው በሚጠሩት ሰዎች ላይ እጅግ በሚያምር ስቃይ ተቀጥተዋል። የስሙ መስራች የሆነው ክርስቶስ በጢባርዮስ የግዛት ዘመን የይሁዳ አገረ ገዥ በጴንጤናዊው ጲላጦስ ተገደለ። ነገር ግን ለጊዜው የተገፋው አስነዋሪ አጉል እምነት እንደገና ተነሳ፤ ክፋት በተፈጠረባት በይሁዳ ብቻ ሳይሆን በሮም ከተማም ታሲተስ።

ታሲተስ አናልስ XV. 44 
ኔሮ - ዊኪፔዲያ
የሮም ንጉሠ ነገሥት ኔሮ

ታሲተስ ኢየሱስ መሆኑን አረጋግጧል: ፩) ታሪካዊ ሰው; ፪) በጴንጤናዊው ጲላጦስ ተገደለ; ፫) በ፷፭ ዓ.ም (በኔሮ ዘመን) የክርስትና እምነት በሜዲትራኒያን ባህር ተሻግሮ ከይሁዳ እስከ ሮም ድረስ በኃይል ተስፋፍቶ የሮማ ንጉሠ ነገሥት ይህን ችግር መቋቋም እንዳለበት ተሰምቶት ነበር። ታሲተስ ኢየሱስን ‘ክፉ አጉል እምነት’ የጀመረበትን እንቅስቃሴ ስለሚመለከት እነዚህን ነገሮች የሚናገረው እንደ ጠላት ምስክር እንደሆነ ልብ ይበሉ። እሱ ይቃወማል እንጂ ታሪካዊነቱን አይክድም።

ጆሴፈስ በአንደኛው መቶ ክፍለ ዘመን ለሮማውያን የጻፈው የአይሁድ ወታደራዊ መሪ ታሪክ ምሁር ነበር። የአይሁዶችን ታሪክ ከመጀመሪያው ጀምሮ እስከ እርሱ ዘመን ድረስ ጠቅለል አድርጎ ገልጿል። በዚህም የኢየሱስን ጊዜና ሥራ በሚከተሉት ቃላት ሸፍኗል፡- 

በዚህ ጊዜ አንድ ጠቢብ ሰው ነበረ… ኢየሱስ። ጥሩ ፣ እና… ጨዋ። ከአይሁድም ከአሕዛብም ብዙ ሰዎች ደቀ መዛሙርቱ ሆኑ። ጲላጦስም እንዲሰቀልና እንዲሞት ፈረደበት። ደቀ መዛሙርቱ የሆኑትም ደቀ መዝሙርነቱን አልተዉም። ከተሰቀለ ከሦስት ቀን በኋላ እንደ ተገለጠላቸውና ሕያው እንደሆነ ነገሩት።

ጆሴፈስ. በ፺ ዓ.ም. ጥንታዊ ዕቃዎች xviii. 33 

ጆሴፈስ እንዲህ ሲል አረጋግጧል:-፩) ኢየሱስ እንዳለ፣፪) እሱ የሃይማኖት አስተማሪ ነበር፣፫) ደቀ መዛሙርቱ የኢየሱስን ትንሣኤ በይፋ አውጀዋል። ስለዚህም የክርስቶስ ሞት የታወቀ ክስተት እንደሆነ እና የትንሣኤው ጉዳይ በደቀ መዛሙርቱ ወደ ግሪኮ-ሮማውያን ዓለም እንዲገባ የተደረገው ካለፈው ጊዜ ጀምሮ በእነዚህ ጨረሮች ውስጥ ይመስላል። 

ታሪካዊ ዳራ – ከመጽሐፍ ቅዱስ 

ሐኪም እና የታሪክ ምሁር የሆነው ሉቃስ ይህ እምነት በጥንቱ ዓለም እንዴት እንደቀጠለ ተጨማሪ ዝርዝሮችን ሰጥቷል። በመጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ ከሐዋርያት ሥራ የተወሰደው ይህ ነው። 

ለሕዝቡም ሲናገሩ የካህናት አለቆችና የመቅደስ አዛዥ ሰዱቃውያንም፥

፪ ሕዝቡን ስለ አስተማሩና በኢየሱስ የሙታንን ትንሣኤ ስለ ሰበኩ ተቸግረው፥ ወደ እነርሱ ቀረቡ፥

፫ እጃቸውንም ጭነውባቸው አሁን መሽቶ ነበርና እስከ ማግሥቱ ድረስ በወኅኒ አኖሩአቸው።

፬ ነገር ግን ቃሉን ከሰሙት ብዙዎች አመኑ፥ የወንዶችም ቁጥር አምስት ሺህ ያህል ሆነ።

፭ 

፮ በነገውም አለቆቻቸውና ሽማግሌዎች ጻፎችም ሊቀ ካህናቱ ሐናም ቀያፋም ዮሐንስም እስክንድሮስም የሊቀ ካህናቱም ዘመዶች የነበሩት ሁሉ በኢየሩሳሌም ተሰበሰቡ፤

፯ እነርሱንም በመካከል አቁመው። በምን ኃይል ወይስ በማን ስም እናንተ ይህን አደረጋችሁ? ብለው ጠየቁአቸው።

፰ በዚያን ጊዜ ጴጥሮስ መንፈስ ቅዱስንም ተሞልቶ እንዲህ አላቸው። እናንተ የሕዝብ አለቆችና ሽማግሌዎች፥

፱ እኛ ዛሬ ለድውዩ ሰው ስለ ተደረገው መልካም ሥራ ይህ በምን እንደዳነ ብንመረመር፥

፲ እናንተ በሰቀላችሁት እግዚአብሔርም ከሙታን ባስነሣው በናዝሬቱ በኢየሱስ ክርስቶስ ስም ይህ ደኅና ሆኖ በፊታችሁ እንደ ቆመ፥ ለእናንተ ለሁላችሁ ለእስራኤልም ሕዝብ ሁሉ የታወቀ ይሁን።

፲፩ እናንተ ግንበኞች የናቃችሁት፥ የማዕዘን ራስ የሆነው ይህ ድንጋይ ነው።

፲፪ መዳንም በሌላ በማንም የለም፤ እንድንበት ዘንድ የሚገባን ለሰዎች የተሰጠ ስም ከሰማይ በታች ሌላ የለምና።

፲፫ ጴጥሮስና ዮሐንስም በግልጥ እንደ ተናገሩ ባዩ ጊዜ፥ መጽሐፍን የማያውቁና ያልተማሩ ሰዎች እንደ ሆኑ አስተውለው አደነቁ፥ ከኢየሱስም ጋር እንደ ነበሩ አወቁአቸው፤

፲፬ የተፈወሰውንም ሰው ከእነርሱ ጋር ቆሞ ሲያዩ የሚመልሱትን አጡ።

፲፭ ከሸንጎም ወደ ውጭ ይወጡ ዘንድ አዝዘው። በእነዚህ ሰዎች ምን እንሥራ?

፲፮ የታወቀ ምልክት በእነርሱ እጅ እንደ ተደረገ በኢየሩሳሌም ለሚኖሩ ሁሉ ተገልጦአልና፥ እንሸሽገው ዘንድ አንችልም፤

የሐዋርያት ሥራ ፬:፩-፲፮ (፷፫ ዓ.ም.) 

፲፯ ሊቀ ካህናቱ ግን የሰዱቃውያን ወገን ሆነውም ከእርሱ ጋር የነበሩት ሁሉ ተነሡ ቅንዓትም ሞላባቸው።

፲፰ በሐዋርያትም ላይ እጃቸውን ጭነው በሕዝቡ ወኅኒ ውስጥ አኖሩአቸው።

፲፱ የጌታ መልአክ ግን በሌሊት የወኅኒውን ደጅ ከፍቶ አወጣቸውና።

፳ ሂዱና ቆማችሁ የዚህን ሕይወት ቃል ሁሉ ለሕዝብ በመቅደስ ንገሩ አላቸው።

፳፩ በሰሙም ጊዜ ማልደው ወደ መቅደስ ገብተው አስተማሩ። ግን ሊቀ ካህናቱና ከእርሱ ጋር የነበሩት መጥተው ሸንጎውንና የእስራኤልን ልጆች ሽማግሌዎች ሁሉ በአንድነት ጠሩ፥ ያመጡአቸውም ዘንድ ወደ ወኅኒ ላኩ።

፳፪ 

፳፫ ሎሌዎችም መጥተው በወኅኒው አላገኙአቸውም፤ ተመልሰውም። ወኅኒው በጣም በጥንቃቄ ተዘግቶ ጠባቂዎችም በደጁ ፊት ቆመው አገኘን፥ በከፈትን ጊዜ ግን በውስጡ አንድ ስንኳ አላገኘንም አሉአቸው።

፳፬ የመቅደስ አዛዥና የካህናት አለቆችም ይህን ነገር በሰሙ ጊዜ። እንጃ ይህ ምን ይሆን? እያሉ ስለ እነርሱ አመነቱ።

፳፭ አንድ ሰውም መጥቶ። እነሆ፥ በወኅኒ ያኖራችኋቸው ሰዎች እየቆሙ ሕዝቡንም እያስተማሩ በመቅደስ ናቸው ብሎ አወራላቸው።

፳፮ በዚያን ጊዜ አዛዡ ከሎሌዎች ጋር ሄዶ አመጣቸው፥ በኃይል ግን አይደለም፤ ሕዝቡ እንዳይወግሩአቸው ይፈሩ ነበርና።

፳፯ አምጥተውም በሸንጎ አቆሙአቸው።

፳፰ ሊቀ ካህናቱም። በዚህ ስም እንዳታስተምሩ አጥብቀን አላዘዝናችሁምን? እነሆም፥ ኢየሩሳሌምን በትምህርታችሁ ሞልታችኋል፤ የዚያንም ሰው ደም በእኛ ታመጡብን ዘንድ ታስባላችሁ ብሎ ጠየቃቸው።

፳፱ ጴጥሮስና ሐዋርያትም መልሰው አሉ። ከሰው ይልቅ ለእግዚአብሔር ልንታዘዝ ይገባል።

፴ እናንተ በእንጨት ላይ ሰቅላችሁ የገደላችሁትን ኢየሱስን የአባቶቻችን አምላክ አስነሣው፤

፴፩ ይህን እግዚአብሔር፥ ለእስራኤል ንስሐን የኃጢአትንም ስርየት ይሰጥ ዘንድ፥ ራስም መድኃኒትም አድርጎ በቀኙ ከፍ ከፍ አደረገው።

፴፪ እኛም ለዚህ ነገር ምስክሮች ነን፥ ደግሞም እግዚአብሔር ለሚታዘዙት የሰጠው መንፈስ ቅዱስ ምስክር ነው።

፴፫ እነርሱም ሲሰሙ በጣም ተቈጡ ሊገድሉአቸውም አሰቡ።

፴፬ ነገር ግን በሕዝብ ሁሉ ዘንድ የከበረ የሕግ መምህር ገማልያል የሚሉት አንድ ፈሪሳዊ በሸንጎ ተነሥቶ ሐዋርያትን ጥቂት ፈቀቅ እንዲያደርጉአቸው አዘዘ፥

፴፭ እንዲህም አላቸው። የእስራኤል ሰዎች ሆይ፥ ስለ እነዚህ ሰዎች ምን እንደምታደርጉ ለራሳችሁ ተጠንቀቁ።

፴፮ ከዚህ ወራት አስቀድሞ ቴዎዳስ። እኔ ታላቅ ነኝ ብሎ ተነሥቶ ነበርና፥ አራት መቶ የሚያህሉ ሰዎችም ከእርሱ ጋር ተባበሩ፤ እርሱም ጠፋ የሰሙትም ሁሉ ተበተኑ እንደ ምናምንም ሆኑ።

፴፯ ከዚህ በኋላ ሰዎች በተጻፉበት ዘመን የገሊላው ይሁዳ ተነሣ ብዙ ሰዎችንም አሸፍቶ አስከተለ፤ እርሱም ጠፋ የሰሙትም ሁሉ ተበታተኑ።

፴፰ አሁንም እላችኋለሁ። ከእነዚህ ሰዎች ተለዩ ተዉአቸውም፤ ይህ አሳብ ወይም ይህ ሥራ ከሰው እንደ ሆነ ይጠፋልና፤

፴፰ ከእግዚአብሔር እንደ ሆነ ግን ታጠፉአቸው ዘንድ አይቻላችሁም፥ በእርግጥ ከእግዚአብሔር ጋር ስትጣሉ ምናልባት እንዳትገኙ።

፵ ሰሙትም፥ ሐዋርያትንም ወደ እነርሱ ጠርተው ገረፉአቸው፥ በኢየሱስም ስም እንዳይናገሩ አዝዘው ፈቱአቸው።

የሐዋርያት ሥራ ፭: ፲፯-፵ 

መሪዎቹ ይህንን አዲስ እምነት ለማስቆም ብዙ ጥረት ሲያደርጉ ማየት እንችላለን። እነዚህ የመጀመሪያ ውዝግቦች የተከሰቱት በኢየሩሳሌም ነው – በዚያው ከተማ ከጥቂት ሳምንታት በፊት ኢየሱስ በአደባባይ የተገደለበት እና የተቀበረበት። 

ከዚህ ታሪካዊ መረጃ በመነሳት ትንሳኤውን መመርመር የምንችለው አማራጮችን ሁሉ በመመዘን የትኛውም የበለጠ ትርጉም እንዳለው ለማየት እንችላለን – የትኛውንም ከተፈጥሮ በላይ የሆነ ትንሳኤ ‘በእምነት’ ሳንገመግም ነው።

የኢየሱስ እና የመቃብሩ አካል 

የክርስቶስን ሥጋ በተመለከተ ሁለት አማራጮች ብቻ አሉን። ወይ መቃብሩ በዚያ የትንሳኤ እሁድ ጠዋት ባዶ ነበር ወይም አሁንም አካሉን ይዟል። ሌሎች አማራጮች የሉም። 

ሰውነቱ በመቃብር ውስጥ እንደቀረ እናስብ። እየተፈጸሙ ያሉትን ታሪካዊ ክንውኖች ስናሰላስል ግን በፍጥነት ችግሮችን እንጋፈጣለን። በኢየሩሳሌም ያሉት የሮማውያንና የአይሁድ መሪዎች አስከሬኑ በመቃብር ውስጥ ካለ፣ ደቀ መዛሙርቱ ከሙታን መነሣቱን የሚገልጹ ሕዝባዊ መግለጫዎች አጠገብ ከሆነ፣ የትንሣኤ ታሪኮችን ለማስቆም ይህን ያህል እርምጃ መውሰድ ያለባቸው ለምንድን ነው? የኢየሱስ አስከሬን በመቃብር ውስጥ ቢኖር ኖሮ ባለሥልጣናቱ የክርስቶስን ሥጋ በሁሉም ፊት ማሳየቱ ቀላል ነገር ይሆን ነበር። ይህ ደግሞ ወጣቱን እንቅስቃሴ ሳያስር፣ ማሰቃየትና በመጨረሻም ሰማዕትነት ማትረፍ ሳያስፈልገው ያጠፋው ነበር። እና አስቡ – በሺዎች የሚቆጠሩ በዚህ ጊዜ በኢየሩሳሌም በኢየሱስ ሥጋዊ ትንሳኤ እንዲያምኑ ተለውጠዋል። ጴጥሮስን ከሚያዳምጡት ሰዎች መካከል አንዱ ብሆን፣ አስደናቂ የሆነውን መልእክቱን ማመን እንደምችል እያሰብኩ (ከስደት ጋር ተያይዞ የመጣ ነው) ቢያንስ ቢያንስ ወደ መቃብር ሄጄ ለመፈለግ የምሳ እረፍቴን በወሰድኩ ነበር። አካሉ አሁንም እንዳለ ለማየት ራሴ። የክርስቶስ አካል አሁንም በመቃብር ውስጥ ቢሆን ኖሮ ይህ እንቅስቃሴ በእጁ ላይ እንደዚህ ያለ ወንጀለኛ አጸፋዊ ማስረጃ ባለው በጠላት አካባቢ ውስጥ ምንም ተከታዮችን አያገኝም ነበር። ስለዚህ የክርስቶስ አካል በመቃብር ውስጥ የሚቀረው ወደ ምናምንቴዎች ያመራል። ትርጉም የለውም። 

ደቀ መዛሙርቱ ሥጋውን ሰረቁት? 

በእርግጥ ከትንሣኤ ሌላ በባዶ መቃብር ላይ ሌሎች ማብራሪያዎች አሉ። ይሁን እንጂ ስለ ሰውነቱ መጥፋት ማንኛውም ማብራሪያ ለእነዚህ ዝርዝሮችም ግምት ውስጥ መግባት ይኖርበታል፡- በመቃብሩ ላይ ያለውን የሮማውያን ማኅተም፣ መቃብሩን የሚጠብቀው የሮማውያን ዘበኛ፣ የመቃብሩን በር የሚሸፍነው ትልቅ (1-2 ቶን) ድንጋይ፣ 40 ኪሎ ግራም አስከሬን የሚያሰራ መሣሪያ አካል ። ዝርዝሩ ይቀጥላል። ቦታው የጎደለውን አካል ለማብራራት ሁሉንም ሁኔታዎች እና ሁኔታዎች እንድንመለከት አይፈቅድልንም ፣ ግን በጣም የታሰበው ማብራሪያ ሁል ጊዜ ደቀ መዛሙርቱ ራሳቸው ከመቃብሩ ውስጥ አስከሬኑን ሰርቀው ፣ አንድ ቦታ ደብቀው እና ሌሎችን ማሳሳት መቻላቸው ነው። 

ይህንን ሁኔታ አስቡት፣ በእስር ላይ ሕይወታቸውን ለማትረፍ የተሰደዱት ተስፋ የቆረጡ የደቀ መዛሙርት ቡድን እንዴት እንደገና ተሰብስበው አስከሬኑን ለመስረቅ ዕቅድ በማውጣት ለመከራከር አንዳንድ አስቸጋሪ ሁኔታዎችን በማስወገድ ሮማዊውን ሙሉ በሙሉ በማታለል ጠባቂ. ከዚያም ማኅተሙን ሰበሩ፣ ግዙፉን ቋጥኝ አንቀሳቅሰው፣ ከታሸገው አካል ጋር ሄዱ – ሁሉም ምንም ጉዳት ሳይደርስባቸው (ሁሉም የአደባባይ ምስክሮች ሆነው ስለቀሩ)። ይህንንም በተሳካ ሁኔታ እንደያዙ እና ከዚያም ሁሉም ወደ ዓለም መድረክ ገብተው በማታለል ላይ የተመሰረተ ሃይማኖታዊ እምነት እንደጀመሩ እናስብ። ዛሬ ብዙዎቻችን ደቀመዛሙርቱን ያነሳሳው ወንድማማችነትን እና ፍቅርን በሰዎች መካከል ማወጅ አስፈላጊ እንደሆነ እንገምታለን። ነገር ግን የሉቃስንና የጆሴፈስን ዘገባ መለስ ብለህ ተመልከትና አከራካሪው ጉዳይ “ሐዋርያት ሕዝቡን እያስተማሩና በኢየሱስ የሙታን ትንሣኤ እየሰበኩ” እንደነበር ልብ በል። ይህ ጭብጥ በጽሑፎቻቸው ውስጥ ዋነኛው ነው. ሌላው ሐዋርያ ጳውሎስ የክርስቶስን ትንሣኤ አስፈላጊነት የገለጸበትን መንገድ ተመልከት። 

፫ እኔ ደግሞ የተቀበልሁትን ከሁሉ በፊት አሳልፌ ሰጠኋችሁ እንዲህ ብዬ። መጽሐፍ እንደሚል ክርስቶስ ስለ ኃጢአታችን ሞተ፥ ተቀበረም፥

፬ መጽሐፍም እንደሚል በሦስተኛው ቀን ተነሣ፥

፭ ለኬፋም ታየ በኋላም ለአሥራ ሁለቱ፤

፮ ከዚያም በኋላ ከአምስት መቶ ለሚበዙ ወንድሞች በአንድ ጊዜ ታየ፤ ከእነርሱም የሚበዙቱ እስከ አሁን አሉ አንዳንዶች ግን አንቀላፍተዋል፤

፯ ከዚያም በኋላ ለያዕቆብ ኋላም ለሐዋርያት ሁሉ ታየ፤

፰ ከሁሉም በኋላ እንደ ጭንጋፍ ለምሆን ለእኔ ደግሞ ታየኝ።

፱ እኔ ከሐዋርያት ሁሉ የማንስ ነኝና፥ የእግዚአብሔርን ቤተ ክርስቲያን ስላሳደድሁ ሐዋርያ ተብዬ ልጠራ የማይገባኝ፤

፲ ነገር ግን በእግዚአብሔር ጸጋ የሆንሁ እኔ ነኝ፤ ለእኔም የተሰጠኝ ጸጋው ከንቱ አልነበረም ከሁላቸው ይልቅ ግን ደከምሁ፥ ዳሩ ግን ከእኔ ጋር ያለው የእግዚአብሔር ጸጋ ነው እንጂ እኔ አይደለሁም።

፲፩ እንግዲህስ እኔ ብሆን እነርሱም ቢሆኑ እንዲሁ እንሰብካለን እንዲሁም አመናችሁ።

፲፪ ክርስቶስ ከሙታን እንደ ተነሣ የሚሰበክ ከሆነ ግን ከእናንተ አንዳንዶቹ። ትንሣኤ ሙታን የለም እንዴት ይላሉ?

፲፫ ትንሣኤ ሙታንስ ከሌለ ክርስቶስ አልተነሣማ፤

፲፬ ክርስቶስም ካልተነሣ እንግዲያስ ስብከታችን ከንቱ ነው እምነታችሁም ደግሞ ከንቱ ናት፤

፲፭ ደግሞም። ክርስቶስን አስነሥቶታል ብለን በእግዚአብሔር ላይ ስለ መሰከርን ሐሰተኞች የእግዚአብሔር ምስክሮች ሆነን ተገኝተናል፤ ሙታን ግን የማይነሡ ከሆነ እርሱን አላስነሣውም።

፲፮ ሙታን የማይነሡ ከሆነ ክርስቶስ አልተነሣማ፤

፲፯ ክርስቶስም ካልተነሣ እምነታችሁ ከንቱ ናት፤ እስከ አሁን ድረስ በኃጢአታችሁ አላችሁ።

፲፰ እንግዲያስ በክርስቶስ ያንቀላፉት ደግሞ ጠፍተዋላ።

፲፱ በዚች ሕይወት ብቻ ክርስቶስን ተስፋ ያደረግን ከሆነ፥ ከሰው ሁሉ ይልቅ ምስኪኖች ነን።

፳ አሁን ግን ክርስቶስ ላንቀላፉት በኩራት ሆኖ ከሙታን ተነሥቶአል።

፳፩ ሞት በሰው በኩል ስለ መጣ ትንሣኤ ሙታን በሰው በኩል ሆኖአልና።

፳፪ ሁሉ በአዳም እንደሚሞቱ እንዲሁ ሁሉ በክርስቶስ ደግሞ ሕያዋን ይሆናሉና።

፳፫ ነገር ግን እያንዳንዱ በራሱ ተራ ይሆናል፤ ክርስቶስ እንደ በኩራት ነው፥ በኋላም በመምጣቱ ለክርስቶስ የሆኑት ናቸው፤

፳፬ በኋላም፥ መንግሥቱን ለእግዚአብሔር ለአባቱ አሳልፎ በሰጠ ጊዜ አለቅነትንም ሁሉና ሥልጣንን ሁሉ ኃይልንም በሻረ ጊዜ፥ ፍጻሜ ይሆናል።

፳፭ ጠላቶቹን ሁሉ ከእግሩ በታች እስኪያደርግ ድረስ ሊነግሥ ይገባዋልና።

፳፮ የኋለኛው ጠላት የሚሻረው ሞት ነው፤

፳፯ ሁሉን ከእግሩ በታች አስገዝቶአልና። ነገር ግን። ሁሉ ተገዝቶአል ሲል፥ ሁሉን ካስገዛለት በቀር መሆኑ ግልጥ ነው።

፳፰ ሁሉ ከተገዛለት በኋላ ግን እግዚአብሔር ሁሉ በሁሉ ይሆን ዘንድ በዚያን ጊዜ ልጁ ራሱ ደግሞ ሁሉን ላስገዛለት ይገዛል።

፳፱ እንዲያማ ካልሆነ፥ ስለ ሙታን የሚጠመቁ ምን ያደርጋሉ? ሙታንስ ከቶ የማይነሡ ከሆነ፥ ስለ እነርሱ የሚጠመቁ ስለ ምንድር ነው?

፴ እኛስ ዘወትር በሚያስፈራ ኑሮ የምንኖር ስለ ምንድር ነው?

፴፩ በጌታችን በክርስቶስ ኢየሱስ ባለኝ በእናንተ ትምክህት እየማልሁ፥ ወንድሞች ሆይ፥ ዕለት ዕለት እሞታለሁ።

፴፫ እንደ ሰው በኤፌሶን ከአውሬ ጋር ከታገልሁ፥ ሙታንስ የማይነሡ ከሆነ፥ ምን ይጠቅመኛል? ነገ እንሞታለንና እንብላና እንጠጣ።


፩ኛ ቆሮንቶስ ፲፭፡፫-፴፪ (፶፯ ዓ.ም.)

በግልጽ ለማየት እንደሚቻለው ደቀ መዛሙርቱ በእንቅስቃሴያቸው መሃል የክርስቶስን ትንሣኤ አስፈላጊነት እና ምስክርነታቸውን በአእምሮአቸው ውስጥ አስቀምጠዋል። ይህ በእውነት ውሸት ነው ብለን አስብ – እነዚህ ደቀ መዛሙርት በእውነት ሰውነታቸውን ስለሰረቁ ለመልእክታቸው ያለው ተቃራኒ ማስረጃ ሊያጋልጣቸው አልቻለም። ከዚያም በተሳካ ሁኔታ ዓለምን ያታልሉ ይሆናል, ነገር ግን እነሱ ራሳቸው የሚሰብኩት, የሚጽፉት እና ትልቅ ግርግር የሚፈጥሩበት ነገር ውሸት መሆኑን ያውቃሉ. ነገር ግን ህይወታቸውን (በትክክል) ለዚህ ተልእኮ ሰጥተዋል። ለምን ያደርጉታል – መሰረቱ ውሸት መሆኑን ካወቁ? ሰዎች ሕይወታቸውን የሚሰጡት የሚታገሉበትን ምክንያት በማመን ወይም ከዓላማው የተወሰነ ጥቅም ስለሚጠብቁ ነው። ደቀ መዛሙርቱ ሥጋውን ሰርቀው ቢደብቁት ትንሣኤ እውነት እንዳልሆነ የሰው ሁሉ ያውቃሉ። ደቀ መዛሙርቱ ለመልእክታቸው መስፋፋት የከፈሉትን ዋጋ ከራሳቸው አንደበት አስቡ እና እርስዎ ውሸት መሆኑን ለምታውቁት ነገር የግል ዋጋ ትከፍሉ እንደሆነ ራስህን ጠይቅ። 

፰ በሁሉ እንገፋለን እንጂ አንጨነቅም፤ እናመነታለን እንጂ ተስፋ አንቆርጥም፤

፲ ኀዘንተኞች ስንሆን ዘወትር ደስ ይለናል፤ ድሆች ስንሆን ብዙዎችን ባለ ጠጎች እናደርጋለን፤ አንዳች የሌለን ስንሆን ሁሉ የእኛ ነው።

፳፬ አይሁድ አንድ ሲጎድል አርባ ግርፋት አምስት ጊዜ ገረፉኝ።

፳፭ ሦስት ጊዜ በበትር ተመታሁ፤ አንድ ጊዜ በድንጋይ ተወገርሁ፤ መርከቤ ሦስት ጊዜ ተሰበረ፤ ሌሊትና ቀን በባሕር ውስጥ ኖርሁ።

፳፮ ብዙ ጊዜ በመንገድ ሄድሁ፤ በወንዝ ፍርሃት፥ በወንበዴዎች ፍርሃት፥ በወገኔ በኩል ፍርሃት፥ በአሕዛብ በኩል ፍርሃት፥ በከተማ ፍርሃት፥ በምድረ በዳ ፍርሃት፥ በባሕር ፍርሃት፥ በውሸተኞች ወንድሞች በኩል ፍርሃት ነበረብኝ፤

፳፯ በድካምና በጥረት ብዙ ጊዜም እንቅልፍ በማጣት፥ በራብና በጥም ብዙ ጊዜም በመጦም፥ በብርድና በራቁትነት ነበርሁ።

፳፰ የቀረውንም ነገር ሳልቆጥር፥ ዕለት ዕለት የሚከብድብኝ የአብያተ ክርስቲያናት ሁሉ አሳብ ነው።

፳፱ የሚደክም ማን ነው፥ እኔም አልደክምምን? የሚሰናከል ማን ነው፥ እኔም አልናደድምን?

 ፪ኛ ቆሮንቶስ ፬:፰-፮:፲፤ ፲፩:፳፬-፳፱

በህይወት ዘመናቸው ያላትን የማይናቅ ጀግንነት (አንድም መራራ ጫፍ ላይ ተሰንጥቆ ‘የተናዘዘ’ አይደለም) ባሰብኩ ቁጥር መልዕክታቸውን በቅንነት አለማመን የሚከብደኝ ሆኖ አግኝቼዋለሁ። ቢያምኑ ግን የክርስቶስን ሥጋ ሊሰርቁና ሊጣሉ አይችሉም ነበር። በሃርቫርድ የህግ ተማሪዎችን በምስክሮች ላይ ድክመቶችን እንዴት መመርመር እንዳለባቸው ያስተማረ አንድ ታዋቂ የወንጀል ጠበቃ ስለ ደቀ መዛሙርቱ እንዲህ ሲል ተናግሯል፡- 

“የወታደራዊ ጦርነት ታሪክ እንደ ጀግንነት ጽናት፣ ትዕግስት እና የማይታጠፍ ድፍረት ምሳሌ ሊሆን አይችልም። የእምነታቸውን መሰረት፣ እና ያረጋገጡትን የታላላቅ እውነታዎች እና እውነቶች ማስረጃዎች በጥንቃቄ ለመገምገም ከፍተኛ የሆነ ምክንያት ነበራቸው።

ግሪንሊፍ. ፲፰፻፸፬. የአራቱ ወንጌላውያን ምስክርነት በፍትህ ፍርድ ቤቶች በሚተዳደረው የማስረጃ ህግ ምርመራ. ገጽ ፳፱ 

ከዚህ ጋር ተያያዥነት ያለው የደቀመዛሙርት ጠላቶች ጸጥታ – የአይሁድ ወይም የሮማውያን. እነዚህ የጠላት ምስክሮች ‘እውነተኛውን’ ታሪክ ለመናገር ወይም ደቀ መዛሙርቱ እንዴት እንደተሳሳቱ ለማሳየት በቁም ነገር አልሞከሩም። ዶ/ር ሞንትጎመሪ እንዳሉት፣ 

“ይህ በምኩራቦች ውስጥ ምስክርነት ያለው አስተማማኝነት ጉዳዩን የሚያመለክተው ጉዳዩን ከሚያጠፉት የመቁረጫ ሠራተኞች መካከል በተስፋ መቁረጥ ስሜት ውስጥ ነው.

ሞንትጎመሪ ፲፱፻፸፭. የህግ ምክንያት እና የክርስቲያን አፖሎጅቲክስ. ገጽ ፹፰-፹፱

የዚህን ጥያቄ እያንዳንዱን ገጽታ ለመመልከት የሚያስችል ቦታ የለንም። ነገር ግን፣ የደቀ መዛሙርቱ የማይናወጥ ድፍረት እና በዘመኑ የነበሩት የጠላት ባለስልጣናት ዝምታ፣ ክርስቶስ ከሞት ተነስቷል የሚለው ጉዳይ እንዳለ እና በቁም ነገር እና በጥንቃቄ መመርመር እንደሚያስፈልግ ብዙ ይናገራሉ። ይህን ለማድረግ አንዱ መንገድ በመጽሐፍ ቅዱሳዊ አገባቡ መረዳት ነው። ለመጀመር በጣም ጥሩ ቦታ የአብርሃም እና የሙሴ ምልክቶች ናቸው። የኖሩት ከኢየሱስ በፊት ከአንድ ሺህ ዓመታት በላይ ቢሆንም ያጋጠሟቸው ነገሮች ስለ ኢየሱስ ሞትና ትንሣኤ የሚናገሩ ትንቢታዊ ትንቢቶች ነበሩ።