የመዝሙር 22 እንቆቅልሽ ትንቢት

ከጥቂት አመታት በፊት አንድ የስራ ባልደረባዬ ጄ ወደ ጠረጴዛዬ ተቅበዘበዘ። ጄ ብልህ እና የተማረ ነበር – እና በእርግጠኝነት የወንጌል ተከታይ አልነበረም። እሱ ግን በተወሰነ ደረጃ የማወቅ ጉጉት ነበረው ስለዚህም በመካከላችን ሞቅ ያለ እና ግልጽ የሆነ ውይይት አደረግን። መጽሐፍ ቅዱስን በትክክል ተመልክቶ ስለማያውቅ እንዲመረምረው አበረታታሁት።

አንድ ቀን እየተመለከተ መሆኑን ለማሳየት መጽሐፍ ቅዱስ ይዤ ወደ ቢሮዬ ገባ። በመሃል ላይ በዘፈቀደ ከፍቶ ነበር። ምን እንደሚያነብ ጠየቅኩት። ንግግራችን ይህን ይመስላል።

” ውስጥ እያነበብኩ ነው። መዝሙረ ዳዊት ምዕራፍ 22“, አለ

“በእውነት” አልኩት። “ስለ ምን እያነበብክ ያለህ ሀሳብ አለ?”

“ስለ ኢየሱስ ስቅለት እያነበብኩ ነው ብዬ እገምታለሁ” ሲል ጄ መለሰ።

“ይህ ጥሩ ግምት ነው” ብዬ ሳቅሁ። ነገር ግን አንድ ሺህ ዓመት ገደማ ቀድመሃል። መዝሙር 22 በዳዊት የተጻፈው በ1000 ዓክልበ. የኢየሱስ ስቅለት በ30ዎቹ ዓ.ም. ከአንድ ሺህ ዓመታት በኋላ ነበር”

ጄ አላስተዋለውም ነበር መዝሙረ ዳዊት የኢየሱስ ሕይወት የወንጌል ዘገባዎች በዘመኑ በነበሩ ሰዎች የተጻፉ አልነበሩም። መዝሙራት ከኢየሱስ በፊት 1000 ዓመታት በፊት በመንፈስ መሪነት የተጻፉ የዕብራይስጥ መዝሙሮች ናቸው። ጄ ስቅለቱን ጨምሮ ስለ ኢየሱስ አንዳንድ ታሪኮችን ብቻ ነው የሰማው፣ እና መጽሐፍ ቅዱሱን በዘፈቀደ ከፍቶ ስቅለቱን የሚገልጽ የሚመስለውን አንብቦ ነበር። ምንም ሳያውቅ፣ በዓመት በዓለም ዙሪያ በሚታወቀው የመስቀል በዓል ላይ የሚታሰበው የስቅለቱ ታሪክ እንደሆነ ገመተ። ስቅለት. በመጽሐፍ ቅዱስ ንባቡ የመጀመሪያ የተሳሳተ እርምጃው ተሳቅቅን።

መዝሙራት የጥንት የዕብራይስጥ መዝሙሮች ናቸው እና የተጻፉት ከ3000 ዓመታት በፊት በአርሲ ዳዊት ነው።

ከዚያም ጄን በመዝሙር 22 ላይ ስለ ኢየሱስ ስቅለት እያነበበ እንደሆነ እንዲያስብ ያደረገውን ነገር ጠየቅሁት። ትንሿ ጥናታችን እንዲሁ ጀመርን። ምንባቦቹን በጠረጴዛ ላይ ጎን ለጎን በማስቀመጥ ጄ ያስተዋሉትን አንዳንድ ተመሳሳይነቶች እንድታጤኑ እጋብዛችኋለሁ። ተመሳሳይ ከሆኑ ጽሑፎች ጋር የሚመሳሰል ቀለም እንዲኖረኝ ለመርዳት።

ስለ ስቅለቱ የወንጌል ዘገባዎች መዝሙረ ዳዊት 22 ካለው ዝርዝር ሁኔታ ጋር ማወዳደር

የስቅለት ዝርዝሮች ከዓይን ምስክር ወንጌሎችመዝሙር 22፡ 1000 ዓክልበ
(ማቴዎስ 27፡31-48) ..ከዚያም (ኢየሱስን) ሊሰቅሉት ወሰዱት…. 39 ያለፉ ስድብ ወረወረ በእሱ ላይ ፣ ጭንቅላታቸውን በመነቅነቅ 40እና “… እራስህን አድን! አንተ የእግዚአብሔር ልጅ ከሆንህ ከመስቀል ውረድ!” 41እንዲሁም የካህናት አለቆች፣ የሕግ መምህራንና ሽማግሌዎች ብሎ ተሳለቀበት42 “ሌሎችን አዳነ፣ ራሱን ግን ማዳን አይችልም! እሱ የእስራኤል ንጉሥ ነው! አሁን ከመስቀል ይውረድ እኛም እናምንበታለን። 43 በእግዚአብሔር ታምኗል። ከፈለገ እግዚአብሔር አሁን ያድነውበዘጠኝ ሰዓት ኢየሱስ ጮኸ።“አምላኬ አምላኬ ለምን ተውኸኝ?“…48 ወዲያው አንደኛው ሮጦ ስፖንጅ አገኘ። በወይን ሆምጣጤ ሞላው፣ በበትርም ላይ አስቀመጠው እና እንዲጠጣው ለኢየሱስ አቀረበው። ( ማርቆስ 15:16-20 )16 ጭፍሮችም ኢየሱስን ወሰዱት… ቀይ ልብስም አለበሱበት፥ የእሾህንም አክሊል ጠቅልለው በላዩ ላይ አኖሩ። 18 የአይሁድ ንጉሥ ሆይ፥ ሰላም ለአንተ ይሁን ብለው ይጠሩት ጀመር። 19 ደግመውም ራሱን በበትር መቱት እና ተፉበት። ተንበርክከው ክብር ሰጡለት። 20 ከዘበቱበትም በኋላ ቀይ መጎናጸፊያውን አውልቀው የራሱን ልብስ አለበሱት። ከዚያም ሊሰቅሉት ወሰዱት…37 ኢየሱስ በታላቅ ጩኸት እስትንፋስ ሰጠ። (ዮሐንስ 19:34) እግሮቹን አልሰበሩም… የኢየሱስ ጎን በጦር፣ ድንገተኛ የደም እና የውሃ ፍሰት አመጣ. …ሰቀሉት… (ዮሐ20፡25) [ቶማስ] በእጆቹ ላይ የምስማር ምልክቶችን ካላየሁ…”…(ዮሐ20፡23-24) ወታደሮቹ ኢየሱስን ሰቀለው ልብሱንም ወሰዱ፥ ለእያንዳንዱም አንዱን ለአራት ከፋፈሉት። የውስጥ ልብሱ የቀረው… አንቀደድ” ብለው “ማን እንደሚያገኘው በዕጣ እንወስን” አሉ።አምላኬ አምላኬ ለምን ተውኸኝ?
ለምንድነው እኔን ከማዳን የራቀህ?
ከጭንቀቴ ጩኸት በጣም ይርቃል?
አምላኬ በቀን እጮኻለሁ አንተ ግን አትመልስም።
በሌሊት ግን ዕረፍት አላገኘሁም…የሚያዩኝ ሁሉ አፌዙብኝ;
እነሱ ስድቦችን መወርወርጭንቅላታቸውን በመነቅነቅ.
“በእግዚአብሔር ታምኗል” ይላሉ።
“እግዚአብሔር ያድነው።
ያዳነው።
እርሱ ስለወደደው” በማለት ተናግሯል።አንተ ግን ከማኅፀን አወጣኸኝ;
በእናቴ ጡት እንኳ ሳይቀር በአንተ እንድታመን አደረገኝ።
10 ከተወለድኩበት ጊዜ ጀምሮ በአንተ ላይ ተጣልሁ;
ከእናቴ ማኅፀን ጀምሮ አንተ አምላኬ ነህ።11 ከእኔ አትራቅ፣
ችግር ቅርብ ነውና።
የሚረዳውም የለም።12 ብዙ በሬዎች ከበቡኝ;
የባሳን በሬዎች ከበቡኝ።
13 አዳናቸውን የሚቀደዱ የሚያገሣ አንበሶች
አፋቸውን በእኔ ላይ በሰፊው ከፈቱ።
14 እንደ ውሃ ፈሰስኩ
አጥንቶቼም ሁሉ ከጅማት ውጭ ናቸው።.
ልቤ ወደ ሰም ​​ተቀይሯል;
ውስጤ ቀለጠ።
15 አፌ እንደ ድስት ደርቋል።
ምላሴም ከአፌ ጣራ ጋር ተጣበቀ;
በሞት አፈር ውስጥ ተኛኸኝ።16 ውሾች ከበቡኝ ፣
የክፉዎች ስብስብ ከበበኝ;
እጆቼንና እግሮቼን ይወጉኛል.
17 ሁሉም አጥንቶቼ በእይታ ላይ ናቸው;
ሰዎች አፍጥጠው ያዩኛል።
18 ልብሴን በመካከላቸው ይከፋፈላሉ
በልብሴም ዕጣ ተጣጣሉ።.

J መዝሙረ ዳዊት 22 ስለ መልካም አርብ ስቅለት የዓይን ምስክር ነው የሚለውን አመክንዮአዊ ግን የተሳሳተ ድምዳሜ ማድረጉ አንድ ጥያቄ እንድንጠይቅ ያደርገናል።

በስቅለቱ ዘገባዎች እና በመዝሙር 22 መካከል ያለውን መመሳሰል እንዴት እናብራራለን?

ዝርዝሩ በትክክል የሚዛመደው ልብሱ ተከፋፍሎ (የተሰፋ ልብስ ከስፌቱ ጋር ተከፍሎ ለወታደሮች ተከፋፈለ) እና ዕጣ የተጣለበት (ያለ እንከን የለሽ ልብሱ ከተቀደደ ይበላሻልና ይጫወቱበት ነበር) እስኪጨምር ድረስ በአጋጣሚ ነውን? ). መዝሙር 22 የተጻፈው ስቅለት ከመፈጠሩ በፊት ነው ነገር ግን አሁንም ልዩ ልዩ ዝርዝሮችን (እጆችንና እግሮቹን መበሳት፣ አጥንት አለመገጣጠም – ተጎጂው እንደተሰቀለ በመለጠጥ) ይገልጻል። በተጨማሪም የዮሐንስ ወንጌል ከኢየሱስ ጎን ጦሩ በተወጋበት ጊዜ ደምና ውኃ ፈሰሰ ይህም በልብ አካባቢ ፈሳሽ መከማቸቱን ያሳያል። ኢየሱስ በዚህ መንገድ የሞተው በልብ ሕመም ነበር። ይህ ‘ልቤ ወደ ሰም ​​ተቀየረ’ ከሚለው የመዝሙር 22 መግለጫ ጋር ይዛመዳል።

መዝሙር 22 የተጻፈው የኢየሱስ መሰቀል እየታየ እንደሆነ ነው። ግን ከ 1000 ዓመታት በፊት የተዋቀረ ስለሆነ እንዴት ነው?

ለመዝሙር 22 በእግዚአብሔር መንፈስ መሪነት የተጻፈ ማብራሪያ

ኢየሱስ፣ በወንጌሎች ውስጥ፣ እነዚህ መመሳሰሎች ትንቢታዊ መሆናቸውን ተናግሯል። ይህ ሁሉ በእግዚአብሔር እቅድ ውስጥ እንዳለ እናውቅ ዘንድ ኢየሱስ ከመሞቱ ከመቶ ዓመታት በፊት የብሉይ ኪዳን ነቢያትን ስለ ህይወቱ እና ስለሞቱ ዝርዝሮች እንዲተነብዩ እግዚአብሔር አነሳስቶታል። ማንም ሰው ስለ ወደፊቱ ጊዜ በዝርዝር ሊተነብይ ስለማይችል ትንቢታዊ ፍጻሜ በእነዚህ መልካም አርብ ክስተቶች ላይ መለኮታዊ ፊርማ እንደማኖር ነው። ይህ የእግዚአብሔር ሥራ እና በታሪክ ውስጥ ጣልቃገብነት ማረጋገጫ ነው።

ለመዝሙር 22 የተፈጥሮአዊ ማብራሪያ

ሌሎች ደግሞ መዝሙር 22 ከመልካም አርብ ስቅለት ክንውኖች ጋር መመሳሰሉ የወንጌል ጸሓፊዎች ትንቢቱን ‘የሚመጥኑ’ እንዲሆኑ ስላደረጉት ነው። ነገር ግን ይህ ማብራሪያ በዚያን ጊዜ ከመጽሐፍ ቅዱስ ውጭ የታሪክ ምሁራንን ምስክርነት ፈጽሞ ችላ ይላል። ጆሴፈስ እና ታሲተስ በቅደም ተከተል ይነግሩናል፡-

“በዚህ ጊዜ አንድ ጠቢብ ሰው ነበረ… ኢየሱስ። ጥሩ ፣ እና… ጨዋ። ከአይሁድም ከአሕዛብም ብዙ ሰዎች ደቀ መዛሙርቱ ሆኑ። ጲላጦስም እንዲሰቀልና እንዲሞት ፈረደበት።

ጆሴፈስ. 90 ዓ.ም. የጥንት ቅርሶች xviii 33 ጆሴፈስ የአይሁድ ታሪክ ጸሐፊ ነበር።

“የስሙ መስራች የሆነው ክርስቶስ በጢባርዮስ የግዛት ዘመን የይሁዳ ገዥ የነበረው በጴንጤናዊው ጲላጦስ ተገደለ”

ታሲተስ በ117 ዓ.ም. አሀዞች XV. 44. ታሲተስ ሮማዊ ታሪክ ጸሐፊ ነበር።

የእነርሱ ታሪካዊ ምስክርነት ኢየሱስ እንደተሰቀለ ከወንጌል ጋር ይስማማል። ይህ በጣም አስፈላጊ ነው ምክንያቱም በመዝሙር 22 ውስጥ ያሉት አብዛኛዎቹ ዝርዝሮች የስቅለት ድርጊት ዝርዝሮች ናቸው። መዝሙረ ዳዊት 22 ‘የሚመጥኑ’ እንዲሆኑ የወንጌል ጸሓፊዎች እውነተኛውን ክንውኖች ቢያዘጋጁ ኖሮ በመሠረቱ ስቅለቱን በሙሉ መካተት ነበረባቸው። ሆኖም ከዚያን ጊዜ ጀምሮ ስቅለቱን የሚክድ ማንም አልነበረም፣ እናም አይሁዳዊው የታሪክ ምሁር ጆሴፈስ የተገደለው በዚህ መንገድ እንደሆነ በግልፅ ተናግሯል።

መዝሙር 22 እና የኢየሱስ ውርስ

በተጨማሪም መዝሙር 22 በቁ.18 አያልቅም ከላይ ባለው ሠንጠረዥ። ላይ ይቀጥላል። በመጨረሻው ላይ ያለውን የድል ስሜት አስተውል – ሰውየው ከሞተ በኋላ!

26 ችግረኞች ይበላሉ፥ ይጠግቡማል፤

እግዚአብሔርንም የሚሹት ያመሰግኑታል፤

ልባቸውም ለዘላለም ሕያው ይሆናል።

27 የምድር ዳርቻዎች ሁሉ ያስቡ፥ ወደ እግዚአብሔርም ይመለሱ፤

የአሕዛብ ነገዶች ሁሉ በፊቱ ይሰግዳሉ።

28 መንግሥት ለእግዚአብሔር ነውና፥ እርሱም አሕዛብን ይገዛል።

29 የምድር ደንዳኖች ሁሉ ይበላሉ ይሰግዳሉም፤

ወደ መሬት የሚወርዱት ሁሉ በፊቱ ይንበረከካሉ፤

ነፍሴም ስለ እርሱ በሕይወት ትኖራለች።

30 ዘሬ ይገዛለታል፤

የምትመጣው ትውልድ ለእግዚአብሔር ትነግረዋለች፤

31 ጽድቁንም ለሚወለደው ሕዝብ፥ እግዚአብሔር ያደረገውን ጽድቁን፥ ይነግራሉ።

መዝሙረ ዳዊት 22:26-31

ይህ የሚያወራው ስለ ሰውዬው ሞት ዝርዝር ሁኔታ አይደለም። እነዚህ ዝርዝሮች በመዝሙረ ዳዊት መጀመሪያ ላይ ተብራርተዋል። መዝሙራዊው አሁን የዚያን ሰው ሞት ውርስ ‘በትውልድ’ እና ‘በወደፊት ትውልዶች’ እየተናገረ ነው (ቁ.30)።

ያ ማን ይሆን?

ኢየሱስ ከተሰቀለ 2000 ዓመታት በኋላ የምንኖረው ያ ነው። መዝሙራዊው ይህን ‘የተወጋውን’ ይህን የመሰለ አሰቃቂ ሞት የሞተ ሰው ተከትሎ የሚመጣው ‘ትውልድ’ ‘ እንደሚያገለግለው እና ‘ስለ እርሱ እንደሚነገራቸው’ ነግሮናል። ቁጥር 27 የተፅዕኖውን ጂኦግራፊያዊ ስፋት ይተነብያል – ወደ ‘የምድር ዳርቻ’ እና ወደ ‘የአሕዛብ ቤተሰቦች’ በመሄድ ‘ወደ እግዚአብሔር እንዲመለሱ’ ያደርጋል። ቁጥር 29 ‘ራሳቸውን በሕይወት ማኖር የማይችሉ’ (እኛ ሟች ስለሆንን ሁላችንም ማለት ነው) አንድ ቀን በፊቱ ይንበረከኩ ይላል። የዚህ ሰው ጽድቅ በሞቱ ጊዜ ገና በሕይወት ላልነበሩ (ገና ላልተወለዱት) ሰዎች ይሰበካል።

መዝሙረ ዳዊት 22 መደምደሚያ የወንጌል ዘገባዎች ከእሱ ተበድረው ወይም የስቅለቱን ክንውኖች ከመፍጠር ጋር ምንም ግንኙነት የለውም ምክንያቱም አሁን በጣም ዘግይቶ ካለው – ከዘመናችን ጋር የተያያዘ ነው. የወንጌል ጸሐፊዎች፣ የሚኖሩት በ1st የኢየሱስ ሞት እስከ ዘመናችን ድረስ ያስከተለውን ተጽእኖ ‘መቶ ዓመት ሊሸፍን’ አልቻለም። ያ ተጽዕኖ ምን እንደሚሆን አላወቁም ነበር።

አንድ ሰው ስለ ኢየሱስ ውርስ ከመዝሙር 22 የተሻለ ትንቢት መናገር አልቻለም። በየአመቱ የሚከበረውን የአለም የመልካም አርብ አከባበር እንኳን በቀላሉ ከሞተ ከሁለት ሺህ አመታት በኋላ ያሳደረውን አለም አቀፍ ተፅእኖ ያስታውሰናል። እነዚህ የመዝሙር 22 መደምደሚያ የቀደሙት ጥቅሶች ስለ ሞቱ ዝርዝር ጉዳዮች እንደተነበዩት በትክክል ይፈጽማሉ።

በዓለም ታሪክ ውስጥ ስለ ሞቱ ዝርዝሮች እንዲሁም ስለ ሕይወቱ ውርስ ታሪክ 1000 ዓመታት ከመሞቱ በፊት ትንቢት ይነገራል ብሎ የሚናገር ሌላ ማን አለ?

ምናልባት፣ ልክ እንደ ጓደኛዬ ጄ፣ ከኢየሱስ ስቅለት አንጻር መዝሙር 22ን ለመመልከት እድሉን ተጠቀሙ። የተወሰነ የአእምሮ ጥረት ይጠይቃል። ነገር ግን ይህ ሰው መዝሙረ ዳዊት 22 አስቀድሞ አይቷል፡

10 ሌባው ሊሰርቅና ሊያርድ ሊያጠፋም እንጂ ስለ ሌላ አይመጣም፤ እኔ ሕይወት እንዲሆንላቸው እንዲበዛላቸውም መጣሁ።

የዮሐንስ ወንጌል 10:10

ሙሉውን የወንጌል ዘገባ እነሆ መዝሙር 22 አስቀድሞ ያየው ለበጎ አርብ እና እዚህ ስጦታው ለእርስዎ ተብራርቷል.

ቅርንጫፉ፡ በትክክል የሚበቅልበት ጊዜ… ‘ተቆርጧል’


ስንመረምር ቆይተናል ቅርንጫፉ ጭብጥ በብሉይ ኪዳን ነቢያት። አየን ኤርምያስ በ፮፻ ዓ.ዓ. መሪ ቃሉን እንደቀጠለ (ከ፩፻፶ ዓመታት በፊት ኢሳይያስ የጀመረው) እና ይህን እንዳወጀ። ቅርንጫፍ ንጉሥ ይሆናል ። ከዚህ በፊት ከኤርምያስ ተከትለው ዘካርያስ ይህን ሲተነብይ አይተናል ቅርንጫፍ የሚል ስያሜ ተሰጥቶታል። የሱስ እናም የንጉሱን እና የካህንን ሚናዎች ወደ አንድ ያዋህዳል – ከዚህ ቀደም ተከስቶ የማያውቅ ነገር የእስራኤል ታሪክ።

የዳንኤል እንቆቅልሽ ስለ ቅቡዓን መምጣት መርሐ ግብር

አሁን ለዳንኤል። በባቢሎን ግዞት ይኖር ነበር፣ በባቢሎን እና በፋርስ መንግስታት ውስጥ ኃያል ባለስልጣን እና ዕብራዊ ነቢይ ነበር።

ዳንኤል ከሌሎች የብሉይ ኪዳን ነቢያት ጋር በጊዜ መስመር አሳይቷል።

በዚህ መጽሐፍ ውስጥ ዳንኤል የሚከተለውን መልእክት ተቀብሏል፡-

፳፩  ገናም በጸሎት ስናገር አስቀድሜ በራእይ አይቼው የነበረው ሰው ገብርኤል እነሆ እየበረረ መጣ፤ በማታም መሥዋዕት ጊዜ ዳሰሰኝ።

፳፪  አስተማረኝም፥ ተናገረኝም እንዲህም አለ። ዳንኤል ሆይ፥ ጥበብንና ማስተዋልን እሰጥህ ዘንድ አሁን መጥቻለሁ።

፳፫ አንተ እጅግ የተወደድህ ነህና በልመናህ መጀመሪያ ላይ ትእዛዝ ወጥቶአል፥ እኔም እነግርህ ዘንድ መጥቻለሁ፤ አሁንም ነገሩን መርምር፥ ራእዩንም አስተውል።

፳፬ ዓመፃን ይጨርስ፥ ኃጢአትንም ይፈጽም፥ በደልንም ያስተሰርይ፥ የዘላለምን ጽድቅ ያገባ፥ ራእይንና ትንቢትን ያትም፥ ቅዱሰ ቅዱሳኑንም ይቀባ ዘንድ በሕዝብህና በቅድስት ከተማህ ላይ ሰባ ሱባዔ ተቀጥሮአል።

፳፭  ስለዚህ እወቅ አስተውልም፤ ኢየሩሳሌምን መጠገንና መሥራት ትእዛዙ ከሚወጣበት ጀምሮ እስከ አለቃው እስከ መሢሕ ድረስ ሰባት ሱባዔና ስድሳ ሁለት ሱባዔ ይሆናል፤ እርስዋም በጭንቀት ዘመን ከጎዳናና ከቅጥር ጋር ትሠራለች።

፳፮ ከስድሳ ሁለት ጊዜ ሰባትም በኋላ መሢሕ ይገደላል፥ በእርሱም ዘንድ ምንም የለም፤ የሚመጣውም አለቃ ሕዝብ ከተማይቱንና መቅደሱን ያጠፋሉ፤ ፍጻሜውም በጐርፍ ይሆናል፥ እስከ መጨረሻም ድረስ ጦርነት ይሆናል፤ ጥፋትም ተቀጥሮአል።

ትንቢተ ዳንኤል ፱:፳፩-፳፮

ይህ ‘የተቀባው’ ትንቢት ነው።= ክርስቶስ = መሢሕ) መቼ እንደሚመጣ መተንበይ። ‘ኢየሩሳሌምን ለማደስና ለመገንባት’ በሚለው አዋጅ ይጀምራል። ምንም እንኳን ዳንኤል ይህንን መልእክት ቢሰጠውም (በ ፭፻፴፯ ዓ.ዓ.) ቢጽፍም የዚህን ቆጠራ መጀመሪያ ለማየት አልኖረም።

ኢየሩሳሌምን ወደ ነበረበት ለመመለስ የወጣው አዋጅ

ግን ነህምያዳንኤል ከመቶ ዓመት ገደማ በኋላ ይህ ቆጠራ ሲጀምር ተመልክቷል። በማለት በመጽሃፉ ላይ አስፍሯል።

በንጉሡ በአርጤክስስ በሀያኛው ዓመት በኒሳን ወር የወይን ጠጅ በፊቱ በነበረ ጊዜ ጠጁን አንሥቼ ለንጉሡ ሰጠሁት። ቀድሞ ግን በፊቱ ያለ ኃዘን እኖር ነበር።

፪ ንጉሡም ሳትታመም ፊትህ ለምን አዘነ? ይህ የልብ ኅዘን ነው እንጂ ሌላ ነገር አይደለም አለኝ። እጅግም ብዙ አድርጌ ፈራሁ።

ንጉሡንም ንጉሡ ሺህ ዓመት ይንገሥ፤ የአባቶቼ መቃብር ያለባት ከተማ ተፈትታለችና፥ በሮችዋም በእሳት ተቃጥለዋልና ፊቴ ስለ ምን አይዘን ? አልሁት።

፬ ንጉሡም ምን ትለምነኛለህ ? አለኝ። እኔም ወደ ሰማይ አምላክ ጸለይሁ።

፭ ንጉሡንም። ንጉሡን ደስ ቢያሰኝህ፥ ባሪያህም በፊትህ ሞገስ ቢያገኝ፥ እሠራው ዘንድ ወደ ይሁዳ ወደ አባቶቼ መቃብር ከተማ ስደደኝ አልሁት።

፮  ንግሥቲቱም በአጠገቡ ተቀምጣ ሳለች ንጉሡ። መንገድህ እስከ መቼ ድረስ ይሆናል ? መቼስ ትመለሳለህ ? አለኝ። ንጉሡም ይሰድደኝ ዘንድ ደስ አለው፤ እኔም ዘመኑን ቀጠርሁለት።

 መጽሐፈ ነህምያ። ፪:፩-፮

፲፩ ወደ ኢየሩሳሌምም ደረስሁ፥ በዚያም ሦስት ቀን ያህል ተቀመጥሁ።

 መጽሐፈ ነህምያ። ፪:፲፩

ዳንኤል ቆጠራውን እንደሚጀምር ትንቢት የተናገረው “ኢየሩሳሌምን መልሶ ለመገንባትና ለመገንባት” ያለውን ሥርዓት ይህ ይመዘግባል። በ ፳ ኛው አመት ነበር የፋርስ ንጉሠ ነገሥት አርጤክስስ በ፬፻ ፷፭ ዓ.ዓ. ንግሥናውን እንደጀመረ በታሪክ በሰፊው ይታወቃል። በመሆኑም ፳ ኛው ዓመቱ ይህን አዋጅ በ፬፻ ፵፬ ከዘአበ ያወጣል። ዳንኤል ከመቶ ዓመት ገደማ በኋላ የፋርስ ንጉሠ ነገሥት ክርስቶስን የሚያመጣውን ቆጠራ በመጀመር አዋጁን አወጣ።

ሰባት ‘ሰባት’ እና ስልሳ ሁለት ‘ሰባት’

የዳንኤል ትንቢት ‘ከሰባት ‘ሰባት’ እና ከስልሳ ሁለት ‘ሰባት’ በኋላ ክርስቶስ እንደሚገለጥ አመልክቷል።

‘ሰባት’ ምንድን ነው? 

በውስጡ የሙሴ ህግ በየሰባተኛው ዓመት መሬቱ ከእርሻ እርባታ የሚያርፍበት የሰባት ዓመታት ዑደት ነበረ። በሚከተለው መንገድ ተገለጸ

ለእስራኤል ልጆች እንዲህ ብለህ ንገራቸው። እኔ ወደምሰጣችሁ ምድር በገባችሁ ጊዜ ምድሪቱ ለእግዚአብሔር ሰንበት ታድርግ።

 ፤ ስድስት ዓመት እርሻህን ዝራ፥ ስድስት ዓመትም ወይንህን ቍረጥ ፍሬዋንም አግባ።

፬  በሰባተኛው ዓመት ግን ለምድሪቱ የዕረፍት ሰንበት፥ ለእግዚአብሔር ሰንበት፥ ትሁን፤ እርሻህን አትዝራ፥ ወይንህንም አትቍረጥ።

  ኦሪት ዘሌዋውያን፳፭:፪-፬

የዳንኤል አባባል ዐውደ-ጽሑፍ ‘ዓመታት’ ነውና ‘ሰባት’ ሲል እነዚህ የሰባት ዓመታት ዑደቶች ማለት ነው። በዚህ ጊዜ ሰባቱ ‘ሰባት’ እና ስልሳ ሁለት ‘ሰባት’ በስሌት ሊገለጹ ይችላሉ (፯+፷፪) * ፯ = ፬፻ ፹፫ ዓመታት።

የ፫፻፷-ቀን ዓመት

አንድ ትንሽ የቀን መቁጠሪያ ማስተካከያ ማድረግ አለብን. ብዙ ጥንታውያን እንዳደረጉት ነቢያት በዓመት ፫፻፷ ቀናትን ተጠቅመዋል። በቀን መቁጠሪያ ውስጥ ‘አመት’ን ለመከታተል የተለያዩ መንገዶች አሉ። ዘመናዊው (በፀሀይ አብዮት ላይ የተመሰረተ) ፫፻፷.፳፬ ቀናት, ሙስሊሙ ፫፻ ፶፬ ቀናት ነው (በጨረቃ ዑደት ላይ የተመሰረተ). ዳንኤል የተጠቀመው በ ፫፻፷ cccቀናት በግማሽ መንገድ ነበር። ስለዚህ ፬፻ ፹፫ ‘ ፫፻፷ -ቀን’ ዓመታት ፬፻ ፹፫* ፫፻፷ /፫፻ ፷፭.፳፬ = ፬፻ ፸፮ የፀሐይ ዓመታት.

የታቀደው የክርስቶስ መምጣት

በዚህ መረጃ በዳንኤል ትንቢት መሰረት ክርስቶስ መቼ እንደሚመጣ ማስላት አሁን ቀላል ነው። ፬፻፹፫ ዓመታት ከ፫፻፷ ቀናት/አመት ጋር ይሰጠናል፡-

፬፻፹፫ ዓመታት * ፫፻፷ ቀናት/ዓመት = ፩፻፸፫ ፰፻፹ ቀናት

በእኛ ዘመን አቆጣጠር ፬፻ ፸፮ ቀናት ሲቀሩ፳፭ የፀሃይ አመት ይሰጠናል::

( ፩፻፸፫ ፰፻፹ /፫፻፷፭.፪ ፬ ፪ ፩ ፱ ፰ ፯ ፱ = ፬፻፸፮ ቀሪ ፳፭).

ንጉሥ አርጤክስስ የኢየሩሳሌምን ተሃድሶ አዘዘ፡-

በኒሳን ወር በሀያኛው ዓመት…

በንጉሡ በአርጤክስስ በሀያኛው ዓመት በኒሳን ወር የወይን ጠጅ በፊቱ በነበረ ጊዜ ጠጁን አንሥቼ ለንጉሡ ሰጠሁት። ቀድሞ ግን በፊቱ ያለ ኃዘን እኖር ነበር።

 መጽሐፈ ነህምያ ፪:፩

ኒሳን ፩ የአይሁዶች እና የፋርስ አዲስ ዓመት ከጀመረበት ጊዜ አንስቶ ንጉሡ ነህምያን በበዓሉ ላይ እንዲያነጋግረው ምክንያት በማድረግ ነው። ኒሳን ፩ የጨረቃን ወራት ስለሚጠቀሙ አዲስ ጨረቃን ያከብራሉ። በዘመናዊ የስነ ፈለክ ጥናት ኒሳን ፩፣ ፬፻፵፬ ዓ.ዓ. የምታመለክተው አዲስ ጨረቃ መቼ እንደተከሰተ እናውቃለን። የስነ ፈለክ ስሌቶች የኒሳን ጨረቃን ከ፩፻፴ ጨረቃን ያስቀምጣሉ። የፋርስ ንጉሠ ነገሥት አርጤክስስ ዓመት በ፲ሰዓት መጋቢት ፬ ቀን ፬፻፵፬ ዓ.ዓ. በዘመናዊው አቆጣጠር

… እስከ ፓልም እሁድ ቀን

በዳንኤል ትንቢት የተነገረለትን ፬፻፸፮ ዓመታት ስንጨምር ከላይ እንደተገለጸው መጋቢት ፬, ፴፫ ዓ.ም. መጨመር ቀሪዎቹ ፳፭ ቀናት በዳንኤል ትንቢት የተነገረለት እስከ መጋቢት ፬, ፴፫ ከክርስቶስ ልደት በኋላ መጋቢት ፳፱ ቀን ፴፫ ዓ.ም. መጋቢት ፳፱ ፣ ፴፫ ዓ.ም እሑድ ነበር። – ፓልም እሁድ – የዚያኑ ቀን ኢየሱስ እኔ ክርስቶስ ነኝ ብሎ በአህያ ላይ ተቀምጦ ወደ ኢየሩሳሌም እንደገባ።

ጀምር – ውሳኔ ተሰጥቷልመጋቢት ፬ ቀን፬፻፵፬ ዓ.ዓ
የፀሐይ ዓመታትን ይጨምሩ (-፬፻፵፬+ ፬፻፸፮ +፩)መጋቢት ፬ ቀን ፴፫ ዓ.ም
የቀሩትን ፳፭ የ’ሰባት’ ቀናት ይጨምሩመጋቢት ፬ + ፳፭ = መጋቢት ፳፱ ቀን ፴፫ ዓ.ም
መጋቢት ፳፱ ቀን ፴፫ ዓ.ምየዘንባባ እሑድ የኢየሱስ መግቢያ ወደ ኢየሩሳሌም

ኢየሱስ በአህያ ላይ ተቀምጦ መጋቢት ፳፱ ፣ ፴፫ ወደ ኢየሩሳሌም በመግባት የዘካርያስንም ሆነ የዳንኤልን ትንቢት እስከ ዛሬ ድረስ ፈጽሟል። 

የዳንኤል ትንቢት የጊዜ መስመር ‘ሰባት’ በኢየሱስ አሸናፊነት መግቢያ ላይ ያበቃል

የድል አድራጊው የኢየሱስ መግቢያ – ያ ቀን

ይሄ ፓልም እሁድወደ በጣም ቀን ኢየሱስ ወደ ኢየሩሳሌም በድል መግባቱን እናስታውሳለን። ከላይ ባደረግናቸው ግምቶች እና አንዳንድ መሰረታዊ የሂሳብ ስራዎችን በመጠቀም፣ የዳንኤል እንቆቅልሽ ስለ ‘ሰባቱ’ እንቆቅልሽ በዚህ ቀን እንዳገኘን እናገኘዋለን። ይህ ቀን ኢየሱስ ንጉሥ ወይም ክርስቶስ ሆኖ ለአይሁድ ሕዝብ የቀረበበት ቀን ነው። ይህንን የምናውቀው ዘካርያስ (ማን የክርስቶስን ስም አስቀድሞ ተናግሮ ነበር።) በተጨማሪም እንዲህ ብለው ጽፈው ነበር፡-

፱  አንቺ የጽዮን ልጅ ሆይ፥ እጅግ ደስ ይበልሽ፤

አንቺ የኢየሩሳሌም ልጅ ሆይ፥ እልል በዪ፤

እነሆ፥ ንጉሥሽ ጻድቅና አዳኝ ነው፤

ትሑትም ሆኖ በአህያም፥ በአህያይቱ ግልገል በውርጫይቱ ላይ ተቀምጦ ወደ አንቺ ይመጣል።

 ትንቢተ ዘካርያስ ፱፡፱
ዘካርያስ እና ሌሎች የሚመጣውን ንጉሥ ወደ ኢየሩሳሌም እንደሚያስገባ አስቀድመው የተመለከቱት።

በጉጉት ሲጠበቅ የነበረው ንጉሥ በውርንጫይ ላይ ተቀምጦ ወደ ኢየሩሳሌም ሲገባ ጩኸትና ደስተኞች ከሆኑ ሰዎች ጋር ይገለጣል። ኢየሱስ ወደ ኢየሩሳሌም በድል የገባበት ቀን – ያ በጣም ተመሳሳይ ቀን ዳንኤል ስለ ‘ሰባቱ’ በተናገረው እንቆቅልሹ ትንቢት ተናግሯል – ኢየሱስ በውርንጫይቱ ተቀምጦ ወደ ኢየሩሳሌም ገባ። ሉቃስ ዘገባውን ዘግቧል፡-

፵፩ ሲቀርብም ከተማይቱን አይቶ አለቀሰላት፥

፵፪  እንዲህ እያለ። ለሰላምሽ የሚሆነውን በዚህ ቀን አንቺስ ስንኳ ብታውቂ፤ አሁን ግን ከዓይንሽ ተሰውሮአል።

፵፫ ወራት ይመጣብሻልና፥ ጠላቶችሽም ቅጥር ይቀጥሩብሻል ይከቡሻልም በየበኵሉም ያስጨንቁሻል፤ ፵፬ አንቺንም በአንቺም ውስጥ የሚኖሩትን ልጆችሽን ወደ ታች ይጥላሉ፥ በአንቺ ውስጥም ድንጋይ በድንጋይ ላይ አይተዉም፥ የመጐብኘትሽን ዘመን አላወቅሽምና።

የሉቃስ ወንጌል ፲፱:፵፩-፵፬

ኢየሱስ ያለቀሰው ሰዎቹ ስላላወቁ ነው። የዚያኑ ቀን በዘካርያስ እና በዳንኤል ተንብዮአል። ነገር ግን በዚህ ቀን ክርስቶስ መገለጡን ስላላወቁ ፈጽሞ ያልተጠበቀ ነገር ይደርስባቸዋል። ዳንኤል ፣  በጣም ተመሳሳይ የሰባቱን እንቆቅልሽ የሰጠበት ምንባብ እንዲህ ብሎ ተንብዮአል፡-

፳፮  ከስድሳ ሁለት ጊዜ ሰባትም በኋላ መሢሕ ይገደላል፥ በእርሱም ዘንድ ምንም የለም፤ የሚመጣውም አለቃ ሕዝብ ከተማይቱንና መቅደሱን ያጠፋሉ፤ ፍጻሜውም በጐርፍ ይሆናል፥ እስከ መጨረሻም ድረስ ጦርነት ይሆናል፤ ጥፋትም ተቀጥሮአል።

፳፯  እርሱም ከብዙ ሰዎች ጋር ጽኑ ቃል ኪዳን ለአንድ ሱባዔ ያደርጋል፤ በሱባዔውም እኵሌታ መሥዋዕቱንና ቍርባኑን ያስቀራል፤ በርኵሰትም ጫፍ ላይ አጥፊው ይመጣል፤ እስከ ተቈረጠውም ፍጻሜ ድረስ መቅሠፍት በአጥፊው ላይ ይፈስሳል።

ትንቢተ ዳንኤል፱:፳፮-፳፯

ክርስቶስ ዙፋኑን ከመግዛት ይልቅ ‘ይቆረጣል’ እና ‘ምንም’ አይኖረውም። ዳንኤል ይህን ‘ይቆረጣል’ የሚለውን ሐረግ ሲጠቀም (አንዳንድ መጽሐፍ ቅዱሶች ‘ይሞታል’ ብለው ተርጉመውታል) ዳንኤል ‘ቅርንጫፍን’ ያመለክታል። ከእሴይ ግንድ ተኩስ በመጀመሪያ ከረጅም ጊዜ በፊት በኢሳይያስ የተነበየ፣ በኤርምያስ የተብራራ፣ ቲበዘካርያስ ተንብዮአል እና አሁን ጊዜው እና አስቀድሞ በዳንኤል እና በዘካርያስ ሁለቱም የታየው። ይህ ቅርንጫፍ ይሆናል ‘መቁረጥ’. ከዚያም ከተማዋ (ኢየሩሳሌም) ትጠፋለች (ይህም የሆነው በ፸ ዓ.ም.) ነው። ግን ይህ ቅርንጫፍ እንዴት ‘ይቆረጣል’? ወደ ኢሳያስ እንመለሳለን። ቀጣዩ ግልጽ መግለጫ ለማየት.


[i] ዶክተር ሃሮልድ ደብልዩ ሁነር፣ የክርስቶስ ሕይወት የዘመን አቆጣጠር ገጽታዎች. ፩ሺ፱፻ ፯፯. ፩ ፯ ፮ ፒ.

[ii] መጪው አርብ ፋሲካ ሲሆን ፋሲካ ሁልጊዜም ኒሳን፲፬ ነው። ኒሳን፲፬ በ፴፫ ከክርስቶስ ልደት በኋላ ሚያዝያ ፫ ነበር። አርብ ሚያዝያ ፶፫ ቀን ሲቀረው ፓልም እሁድ መጋቢት ፳፱ ነበር።

ቅርንጫፍ፡- ከመወለዱ በመቶዎች ከሚቆጠሩ ዓመታት በፊት የተሰየመ ነው።

ኢሳይያስ ምስሉን እንዴት እንደተጠቀመበት አይተናል ቅርንጫፍ. ከወደቀው የዳዊት ሥርወ መንግሥት ጥበብና ኃይል ያለው እርሱ እየመጣ ነው። ኤርምያስ ይህን በመግለጽ ተከታትሎታል። ቅርንጫፍ እግዚአብሔር (የብሉይ ኪዳን ስም ለእግዚአብሔር) ራሱ በመባል ይታወቃል።

ዘካርያስ ይቀጥላል ቅርንጫፍ

ነቢዩ ዘካርያስ የኖረው በ ፭፻፳ ዓክልበ. የአይሁድ ሕዝብ ከመጀመሪያው ወደ ባቢሎን ግዞት ወደ ኢየሩሳሌም ከተመለሱ በኋላ ነው። በዚያን ጊዜ፣ የአይሁድ ሕዝብ የፈረሰውን ቤተ መቅደሳቸውን መልሰው ይገነቡ ነበር። በዚያን ጊዜ ሊቀ ካህናት የሚባል ሰው ነበር። ኢያሱየካህናትንም ሥራ እንደገና ጀመረ። ነቢዩ ዘካርያስ የአይሁድን ሕዝብ በመምራት ከሥራ ባልደረባው ከሊቀ ካህኑ ኢያሱ ጋር ይተባበር ነበር። እግዚአብሔር በዘካርያስ በኩል ስለዚህ ኢያሱ የተናገረው እነሆ፡-

ታላቁ ካህን ኢያሱ ሆይ፥ ስማ፤ በፊትህም የሚቀመጡት ባልንጀሮችህ ለምልክት የሚሆኑ ሰዎች ናቸውና ይስሙ፤ እነሆ፥ እኔ ባሪያዬን ቍጥቋጥ አወጣለሁ።

፱  በኢያሱ ፊት ያኖርሁት ድንጋይ እነሆ አለ፤ በአንዱ ድንጋይ ላይ ሰባት ዓይኖች አሉ፤ እነሆ፥ ቅርጹን እቀርጻለሁ፥ ይላል የሠራዊት ጌታ እግዚአብሔር፥ የዚያችንም ምድር በደል በአንድ ቀን አስወግዳለሁ።

ትንቢተ ዘካርያስ ፫:፰-፱

ቅርንጫፍ! ከ፪፻ ዓመታት በፊት በኢሳይያስ የጀመረው፣ ከ፷ ዓመታት በፊት በኤርምያስ የቀጠለው ዘካርያስ ‘ቅርንጫፍ’ የሚለውን በመቀጠል ቀጥሏል። እዚህ ቅርንጫፉ ‘አገልጋዬ’ ተብሎም ይጠራል. በሆነ መንገድ ሊቀ ካህናት ኢያሱ በኢየሩሳሌም በ ፶፻፳ ዓክልበ, የዘካርያስ ባልደረባ, የዚህ መምጣት ምሳሌያዊ ነበር ቅርንጫፍ.  ግን እንዴት? ‘በአንድ ቀን’ ኃጢአቶቹ በይሖዋ እንደሚወገዱ ይናገራል። ይህ እንዴት ሊሆን ይችላል?

ቅርንጫፉ፡ ቄስ እና ንጉስን አንድ ማድረግ

ዘካርያስ በኋላ ላይ ያብራራል. ለመረዳት የካህናት እና የንጉሥ ሚናዎች በብሉይ ኪዳን በጥብቅ የተለያዩ መሆናቸውን ማወቅ አለብን። ከዳዊት ዘር ከነበሩት ነገሥታት መካከል አንዳቸውም ካህናት ሊሆኑ አይችሉም፣ ካህናቱም ነገሥታት ሊሆኑ አይችሉም። የካህኑ ተግባር በእግዚአብሔርና በሰዎች መካከል ለኃጢአት ስርየት የእንስሳትን መስዋዕት በማቅረብ በእግዚአብሔርና በሰው መካከል መደራደር ሲሆን የንጉሱም ተግባር ከዙፋኑ በፍትሐዊነት መግዛት ነው። ሁለቱም ወሳኝ ነበሩ; ሁለቱም የተለዩ ነበሩ። ሆኖም ዘካርያስ ወደፊት እንዲህ ሲል ጽፏል።

፱  የእግዚአብሔርም ቃል ወደ እኔ እንዲህ ሲል መጣ።

፲  ከባቢሎን ከመጡት ምርኮኞች ከሔልዳይና ከጦብያ ከዮዳኤም ውሰድ፤ በዚያም ቀን መጥተህ ወደ ሶፎንያስ ልጅ ወደ ኢዮስያስ ቤት ግባ።

፲፩  ብርንና ወርቅን ከእነርሱ ውሰድ፥ አክሊሎችንም ሥራ፤ በታላቁም ካህን በኢዮሴዴቅ ልጅ በኢያሱ ራስ ላይ ድፋቸው፥

፲፪ እንዲህም በለው። የሠራዊት ጌታ እግዚአብሔር እንዲህ ይላል። እነሆ፥ ስሙ ቍጥቋጥ የሚባል ሰው በስፍራው ይበቅላል፥ የእግዚአብሔርንም መቅደስ ይሠራል።

፲፫ እርሱ የእግዚአብሔርን መቅደስ ይሠራል፥ ክብርንም ይሸከማል፥ በዙፋኑም ላይ ተቀምጦ ይነግሣል፤ በዙፋኑም ላይ ካህን ይሆናል፥ የሰላምም ምክር በሁለቱ መካከል ይሆናል።

ትንቢተ ዘካርያስ ፮:፱-፲፫

እዚህ፣ ከቀደሙት ሕጎች ሁሉ በተቃራኒ፣ በዘካርያስ ዘመን የነበረው ሊቀ ካህን (ኢያሱ) የንግሥና አክሊልን በምሳሌያዊ መንገድ ሊለብስ ነው። ቅርንጫፉ. ኢያሱ ‘ሊመጡ ያሉት ነገሮች ምሳሌ’ እንደነበር አስታውስ። ሊቀ ካህኑ ኢያሱ፣ የንግሥና አክሊልን በመግጠም የወደፊቱን የንጉሱን እና የካህኑን አንድነት አስቀድሞ አይቷል – በንጉሥ ዙፋን ላይ ያለ ካህን። በተጨማሪም ዘካርያስ ‘ኢያሱ’ የሚለው ስም እንደሆነ ጽፏል ቅርንጫፉ. ምን ማለት ነው?

ኢያሱ የሚለው ስም ኢየሱስ ነው

ይህንን ለመረዳት የብሉይ ኪዳንን የትርጉም ታሪክ መከለስ ያስፈልገናል። በ፪፻፶ ዓክልበ. የዕብራይስጥ ብሉይ ኪዳን ወደ ግሪክ ተተርጉሟል። ይህ ትርጉም ዛሬም ጥቅም ላይ ይውላል እና ይባላል ሴፕቱጀንት (ወይም ኤል ኤክስ ኤክስ ). ርዕሱ በዚህ የግሪክ ትርጉም ‘ክርስቶስ’ ለመጀመሪያ ጊዜ ጥቅም ላይ ውሏል‘ክርስቶስ መሲሕ የተቀባ በማድረግ። (ይህን መገምገም ይችላሉ እዚህ ).

joshuajesus-ዲያግራም
‘ኢያሱ’ = ‘ኢየሱስ’ ሁለቱም ከዕብራይስጥ ‘Yhowshuwa’ የመጡ ናቸው

በሥዕሉ ላይ እንደሚታየው ኢያሱ የዋናው የዕብራይስጥ ስም የእንግሊዝኛ ትርጉም ነው።  እሱም ‘ይሖዋ ያድናል’ የሚል ትርጉም ያለው የዕብራይስጥ የተለመደ ስም ነበር። ይህ (በኳድራንት #፩ የሚታየው) ዘካርያስ ‘ኢያሱ’ን በ፪፻፶ ዓክልበ. ብሉይ ኪዳን ወደ እንግሊዘኛ ሲተረጎም ወደ ‘ኢያሱ’ ተተርጉሟል (ከታችኛው ግማሽ ቁጥር ፫ ላይ ተለጠፈ)። በ፪፻፶ ዓክልበ. የ ኤል ኤክስ ኤክስ ተርጓሚዎችም በቋንቋ ፊደል ተጽፈዋል ብሉይ ኪዳንን ወደ ግሪክ ሲተረጉሙ። የግሪክ ትርጉማቸው ነበር። ትርጉሙ (ሩብ ቁጥር ፪) ስለዚህም ‘  ይሖዋ ‘ የብሉይ ኪዳን ተብሎ ይጠራ ነበር። ትርጉሙ በ ኤል ኤክስ ኤክስ . ኢየሱስ ተጠርቷል።   ይሖዋ  ሰዎች ሲያናግሩት፣ የአዲስ ኪዳን ጸሐፊዎች ግን የግሪክን አዲስ ኪዳን ሲጽፉ፣ የተለመዱትን ይጠቀሙ ነበር። ‘ኢየሱስ’ እሱን ለማመልከት የኤል ኤክስ ኤክስ. አዲስ ኪዳን ከግሪክ ወደ እንግሊዘኛ ሲተረጎም (#፪ -> #፫) ‘ኢሱስ’ የተተረጎመው (እንደገና) ወደ ታዋቂው እንግሊዝኛችን ‘ኢየሱስ’ (የታችኛው ግማሽ ቁጥር ፫ የሚል ስያሜ ተሰጥቶታል)። ስለዚህም ‘ኢየሱስ ኢያሱ’ የሚለው ስም ነው። ሁለቱም የአዲስ ኪዳን ኢየሱስ እና የ ፭፻፳ ዓክልበ ሊቀ ካህናት ኢያሱ ተጠርተዋል። ‘  ይሖዋ ‘ በአገራቸው ዕብራይስጥ. በግሪክ ሁለቱም ስሞች ነበሩ። ‘ኢሱስ’. የግሪክ ብሉይ ኪዳን ኤል ኤክስ ኤክስ አንባቢ ስሙን ያውቃል ትርጉሙ (ኢየሱስ) በብሉይ ኪዳን የታወቀ ስም ነው። ከስሙ ጀምሮ ግንኙነቱን ማየት ይከብደናል። ‘የሱስ’ እንደ አዲስ ይመስላል። ግን ስሙ የሱስ ብሉይ ኪዳን አቻ አለው – ኢያሱ

የናዝሬቱ ኢየሱስ ቅርንጫፍ ነው።

አሁን የዘካርያስ ትንቢት ትርጉም አለው። ይህ በ ፭፻፳ ከክርስቶስ ልደት በፊት የተነገረ ትንቢት ነው። ስሙ የሚመጣው ቅርንጫፍ ይሆናል። ‘የሱስ’, በቀጥታ ወደ ናዝሬቱ ኢየሱስ እየጠቆምኩ ነው።

ይህ መምጣት የሱስእንደ ዘካርያስ የንጉሥ እና የካህናቱን ሚና አንድ ያደርጋል። ካህናቱ ያደረጉት ነገር ምንድን ነው? በሕዝቡ ስም ኃጢአትን ለማስተስረይ ለእግዚአብሔር መሥዋዕት አቀረቡ። ካህኑ የሕዝቡን ኃጢአት በመሥዋዕት ይሸፍን ነበር። በተመሳሳይ መልኩ የሚመጣው ቅርንጫፍየሱስ’ ይሖዋ ‘የዚችን ምድር ኃጢአት በአንድ ቀን እንዲያስወግድ’ መሥዋዕት ሊያቀርብ ነበር – ኢየሱስ ባቀረበበት ቀን። እሱ ራሱ እንደ መስዋዕትነት.

የናዝሬቱ ኢየሱስ ከወንጌል ውጪ በሰፊው ይታወቃል። አይሁዳዊው ታልሙድ፣ ጆሴፈስ እና ስለ ኢየሱስ ታሪክ ጸሐፊዎች ሁሉ፣ ወዳጅም ጠላትም፣ ሁልጊዜ እርሱን ‘ኢየሱስ’ ወይም ‘ክርስቶስ’ ይሉታል፣ ስለዚህም ስሙ በወንጌል ውስጥ አልተፈጠረም። ዘካርያስ ግን ስሙ ከመወለዱ ፭፻ ዓመታት በፊት ተንብዮአል።

እሴይና ዳዊት ቅድመ አያቶቹ ስለነበሩ ኢየሱስ ‘ከእሴይ ግንድ’ መጣ። ኢየሱስ ከሌሎች የሚለይበት ደረጃ ላይ ለመድረስ ጥበብና ማስተዋል ነበረው። ብልህነቱ፣ ጨዋነቱ እና አስተዋይነቱ አሁንም ተቺዎችን እና ተከታዮችን ማስደመሙን ቀጥሏል። በወንጌል ውስጥ በተአምራት ያለው ኃይሉ የማይካድ ነው። አንድ ሰው እነሱን ላለማመን ሊመርጥ ይችላል; ነገር ግን አንድ ሰው እነሱን ችላ ማለት አይችልም. ኢየሱስ ኢሳይያስ አንድ ቀን ከዚህ እንደሚመጣ የተነበየውን ልዩ ጥበብና ኃይል የማግኘቱ ባሕርይ ተስማሚ ነው። ቅርንጫፍ.

አሁን ደግሞ የናዝሬቱን ኢየሱስን ሕይወት አስብ። በእርግጠኝነት ንጉስ ነኝ ብሎ ነበር – ንጉሱ በእውነቱ። ይሄ ነው’ክርስቶስ‘ ማለት ነው። ነገር ግን በምድር ላይ በነበረበት ጊዜ ያደረገው ነገር ካህን ነው። የካህኑ ሥራ የአይሁድን ሕዝብ ወክሎ ተቀባይነት ያለው መሥዋዕት ማቅረብ ነበር። የኢየሱስ ሞት በጣም አስፈላጊ ነበር ፣ በእኛ ፈንታ ለእግዚአብሔር የቀረበ መባ ነበር።. ሞቱ ለአይሁዳዊው ብቻ ሳይሆን ለማንም ሰው ኃጢአትንና በደልን ያስተሰርያል። የምድሪቱ ኃጢአት ነበሩ። በጥሬው ዘካርያስ እንደተነበየው ‘በአንድ ቀን’ ተወግዷል – ኢየሱስ በሞተበት እና ለሁሉም ኃጢአቶች የከፈለበት ቀን። በሞቱ ጊዜ እንደ ካህን ሁሉንም መስፈርቶች አሟልቷል, ምንም እንኳን እሱ በአብዛኛው ‘ክርስቶስ’ ወይም ንጉስ በመባል ይታወቃል. ሁለቱን ሚናዎች አንድ ላይ አመጣ። ቅርንጫፍ፣ ዳዊት ከጥንት ጀምሮ ‘ክርስቶስ’ ብሎ የጠራው ካህን-ንጉሥ ነው። ስሙም ከመወለዱ ፭፻ ዓመታት በፊት በዘካርያስ ተነግሯል።

የቅርንጫፉ ምልክት: የሞተው ጉቶ እንደገና መወለድ


ኢየሱስ ሥልጣኑን የሚጠራጠሩ ተቺዎች ነበሩት። ነፍሱን አስቀድሞ አይተውታል በማለት ከዚህ በፊት ወደነበሩት ነቢያት በመጠቆም ይመልስላቸዋል። ኢየሱስ የተናገራቸው አንድ ምሳሌ እዚህ አለ።

፴፱ እናንተ በመጻሕፍት የዘላለም ሕይወት እንዳላችሁ ይመስላችኋልና እነርሱን ትመረምራላችሁ፤ እነርሱም ስለ እኔ የሚመሰክሩ ናቸው፤

የዮሐንስ ወንጌል ፭:፴፱

በሌላ አነጋገር፣ ኢየሱስ በብሉይ ኪዳን እንደተተነበየ ተናግሯል፣ እሱም ከእርሱ በፊት በመቶዎች ለሚቆጠሩ ዓመታት። የብሉይ ኪዳን ነቢያት እግዚአብሔር ጽሑፎቻቸውን በመንፈሱ አነሳስተዋል አሉ። ወደ ፊት በመቶዎች ለሚቆጠሩ ዓመታት ማንም ሰው በእርግጠኝነት ሊተነብይ ስለማይችል ኢየሱስ በእርግጥ የመጣው እንደ አምላክ ዕቅድ ነው ወይስ አይደለም የሚለውን ለማረጋገጥ ይህ ማስረጃ ነው ብሏል። እግዚአብሔር መኖሩን እና መናገሩን ለማየት ፈተና ነው። ይህንኑ ጥያቄ ለራሳችን እንድንመረምር እና እንድንመረምር ብሉይ ኪዳን ተዘጋጅቶልናል።

በመጀመሪያ አንዳንድ ግምገማ. የኢየሱስ መምጣት በብሉይ ኪዳን መጀመሪያ ላይ ፍንጭ ተሰጥቶ ነበር።. ያኔ የአብርሃምን መስዋዕትነት አይተናል ኢየሱስ የሚሠዋበትን ቦታ አስቀድሞ ተናግሯል። እና ፋሲካ በዓመቱ እንደሚፈጸም ትንቢት ተናግሯል።. ያንን አይተናል መዝሙር ፪ ‘ክርስቶስ’ የሚለው የማዕረግ ስም ስለ መጪው ንጉሥ ትንቢት የሚናገርበት ቦታ ነበር።. ግን በዚህ አላበቃም። ሌሎች ርዕሶችን እና ጭብጦችን በመጠቀም የወደፊቱን በመመልከት ብዙ ተጽፏል። ኢሳይያስ (፯፻፶ ዓክልበ.) በኋላ የብሉይ ኪዳን መጻሕፍት ያዳበሩትን ጭብጥ ጀመረ – የሚመጣው ቅርንጫፍ.

ኢሳያስ እና ቅርንጫፍ

ከታች ያለው ምስል ኢሳይያስን ከሌሎች የብሉይ ኪዳን ጸሐፍት ጋር በታሪካዊ የጊዜ መስመር ያሳያል።

ኢሳያስ-በጊዜ መስመር
ኢሳያስ በታሪካዊ የጊዜ መስመር ላይ አሳይቷል። የኖረው በዳዊት ነገሥታት አገዛዝ ዘመን ነው።

የኢሳይያስ መጽሐፍ የተጻፈው በዳዊት ንጉሣዊ ሥርወ መንግሥት ዘመን (፩ሺ– ፮፻ ዓክልበ.) መሆኑን ከግዜ መስመር ታያላችሁ። በዚያን ጊዜ (ከ ፯፻፶ ዓክልበ. ግድም) ሥርወ መንግሥትና መንግሥቱ ተበላሽተዋል። ኢሳይያስ ነገሥታቱ ወደ አምላክ እንዲመለሱና የሙሴን ሕግ አሠራርና መንፈስ እንዲመልሱ ተማጽኗል። ኢሳይያስ ግን እስራኤላውያን ንስሐ እንደማይገቡ ስለሚያውቅ እርሷ እንደምትጠፋና የንጉሣዊው ሥርወ መንግሥት እንደሚያከትም ተንብዮአል።

ለንጉሣዊው ሥርወ መንግሥት ልዩ ዘይቤን ወይም ምስልን እንደ ትልቅ ዛፍ በመሳል ተጠቀመ። ይህ ዛፍ ከሥሩ የንጉሥ ዳዊት አባት እሴይ ነበረው። በእሴይ ሥርወ መንግሥት የተጀመረው በዳዊት ነው፣ እና ከተተኪው ሰሎሞን፣ ዛፉ ማደግ እና ማደግ ቀጠለ።

ኢሳያስ-ዛፍ
ኢሳይያስ ሥርወ መንግሥትን እንደ ዛፍ የተጠቀመበት ምስል

መጀመሪያ ዛፍ…ከዛ ጉቶ…ከዚያም ቅርንጫፍ

ኢሳይያስ ይህ ‘ዛፍ’ ሥርወ መንግሥት በቅርቡ እንደሚቆረጥ እና ወደ ጉቶ እንደሚቀንስ ጽፏል። የዛፉን ምስል እንዴት እንደጀመረ እነሆ ወደ ጉቶ እና ቅርንጫፍ እንቆቅልሽነት የተቀየረው።

ከእሴይ ግንድ በትር ይወጣል፥ ከሥሩም ቍጥቋጥ ያፈራል።

የእግዚአብሔር መንፈስ፥ የጥበብና የማስተዋል መንፈስ፥ የምክርና የኃይል መንፈስ፥ የእውቀትና እግዚአብሔርን የመፍራት መንፈስ ያርፍበታል።

ትንቢተ ኢሳይያስ ፲፩ : ፩ – ፪
ጉቶ
ሥርወ መንግሥት እንደ የእሴይ ግንድ – የዳዊት አባት

የዚህ ‘ዛፍ’ መቆረጥ የተከሰተው ከኢሳይያስ ከ ፩፭፻ ዓመታት በኋላ ማለትም በ ፮፻ ዓ.ዓ አካባቢ፣ ባቢሎናውያን ኢየሩሳሌምን ድል አድርገው ሕዝቦቿንና ንጉሦቿን በምርኮ ወደ ባቢሎን በወሰዱ ጊዜ (ከላይ ባለው የጊዜ ሰሌዳ ላይ ያለው የቀይ ዘመን)። እሴይ የንጉሥ ዳዊት አባት ሲሆን የዳዊት ሥርወ መንግሥት ሥርም እንዲሁ ነው። ስለዚህ ‘የእሴይ ግንድ’ ለሚመጣው የዳዊት ሥርወ መንግሥት መፍረስ ምሳሌ ነበር።

ቅርንጫፉ፡- ከዳዊት የመጣ ጥበብ ያለው እርሱ ነው።

ተኩስ-እና-ጉቶ
ከሞተ የእሴይ ግንድ ተኩሱ

ነገር ግን ይህ ትንቢትም ተመልክቷል። ተጨማሪ ነገሥታቱን ከመቁረጥ ይልቅ ወደፊት። ኢሳይያስ ‘ጉቶው’ የሞተ ቢመስልም (ጉቶው እንደሚመስለው) አንድ ቀን ወደፊት በሩቅ እንደሚተኮስ ተንብዮአል። ቅርንጫፉከዛፍ ጉቶ ውስጥ ቡቃያ እንደሚበቅል ሁሉ ከዛም ጉቶ ይወጣል። ይህ ቅርንጫፍ እንደ ሀ ‘እሱ’ ስለዚህ ኢሳይያስ ስለ አንድ የተወሰነ ሰው እየተናገረ ነው፣ ከዳዊት ዘር የሚመጣው ሥርወ መንግሥት ይቆረጣል። ይህ ሰው የጥበብ፣ የኀይል እና የእውቀት ባህሪያት ይኖረዋል፣ የእግዚአብሔር መንፈስ በእርሱ ላይ የሚያርፍ ያህል ይሆናል።

ኢየሱስ… ጥበብ ያለው ከዳዊት የመጣ ነው።

እሴይና ዳዊት ቅድመ አያቶቹ ስለነበሩ ኢየሱስ ‘ከእሴይ ግንድ’ ለመምጣት ከሚሰጠው መስፈርት ጋር ይስማማል። ኢየሱስን በጣም ያልተለመደ የሚያደርገው ያለው ጥበብና ማስተዋል ነው። ከተቃዋሚዎችና ከደቀመዛሙርት ጋር በሚገናኝበት ጊዜ ብልህነቱ፣ ጨዋነቱ እና አስተዋይነቱ ከዚያን ጊዜ ጀምሮ ሁለቱንም ተቺዎችን እና ተከታዮችን ማስደመሙን ቀጥሏል። በወንጌል ውስጥ ያለው ኃይል በተአምራት አይካድም። አንድ ሰው እነሱን ላለማመን ሊመርጥ ይችላል; ነገር ግን አንድ ሰው እነሱን ችላ ማለት አይችልም. ኢየሱስ ኢሳይያስ አንድ ቀን ከዚህ እንደሚመጣ የተነበየውን ልዩ ጥበብና ኃይል የማግኘቱ ባሕርይ ተስማሚ ነው። ቅርንጫፍ.

ኤርምያስ እና ቅርንጫፍ

ኢሳያስ በታሪክ እንደተቀመጠው ምልክት ነው። ግን በዚህ አላበቃም። የእሱ ምልክት ከብዙ ምልክቶች የመጀመሪያው ብቻ ነው። ኤርምያስ ከኢሳይያስ በኋላ ፩፭፻ ዓመት ገደማ የኖረው፣ የዳዊት ሥርወ መንግሥት በዓይኑ እያየ ሲቆረጥ እንዲህ ሲል ጽፏል።

፭ እነሆ፥ ለዳዊት ጻድቅ ቍጥቋጥ የማስነሣበት ዘመን ይመጣል፥ ይላል እግዚአብሔር፥ እርሱም እንደ ንጉሥ ይነግሣል፥ ይከናወንለታልም፥ በምድርም ፍርድንና ጽድቅን ያደርጋል።

በዘመኑም ይሁዳ ይድናል እስራኤልም ተዘልሎ ይቀመጣል፥ የሚጠራበትም ስም። እግዚአብሔር ጽድቃችን ተብሎ ነው።

ትንቢተ ኤርምያስ ፳፫:፭-፮

ኤርሚያስ በ ቅርንጫፍ ከ ፩፭፻ ዓመታት በፊት በኢሳይያስ የጀመረው የዳዊት ሥርወ መንግሥት ጭብጥ። ቅርንጫፍ የሚነግሥ ንጉሥ ይሆናል። ግን ይህ ነው። በትክክል ምንድን መዝሙረ ዳዊት ፪ ስለ መምጣት ትንቢት ተናግሯል። የእግዚአብሔር ልጅ/ክርስቶስ/መሲሑ. ሊሆን ይችላል ቅርንጫፍ የእግዚአብሔር ልጅስ አንድ ናቸው?

ቅርንጫፍ፡- እግዚአብሔር ጽድቃችን

ግን ይህ ምንድን ነው ቅርንጫፍ መጠራት? እርሱ ‘ጌታ’ ተብሎ ይጠራል እርሱም ደግሞ ‘የእኛ’ ይሆናል (ይህም እኛ ሰዎች) ጽድቅ. እንዳየነው ከአብርሃም ጋር፣ የሰዎች ችግር ይህ ነው። እኛ ‘ሙሰኞች ነን’ስለዚህ ‘ጽድቅ’ ያስፈልገናል። እዚህ ላይ፣ ቅርንጫፉን ስንገልጽ፣ በኤርምያስ ወደፊት የሚኖሩ ሰዎች የሚያስፈልጋቸውን ነገር እንደሚያገኙ ፍንጭ እናያለን። ‘ጽድቅ’ በጌታ – ያህዌ ራሱ (ያህዌህ በብሉይ ኪዳን የእግዚአብሔር ስም ነው)። ግን ይህ እንዴት ይደረጋል? ዘካርያስ በዚህ ጭብጥ ላይ የበለጠ ሲያዳብር ተጨማሪ ዝርዝሮችን ሞልቶልናል። የሚመጣው ቅርንጫፍ፣ እንኳን መተንበይ ስሙ የኢየሱስ – ቀጥሎ የምንመለከተው.

የጴንጤቆስጤ ትክክለኛነት እና ኃይል

የጴንጤቆስጤ ቀን ሁል ጊዜ እሁድ ነው። አስደናቂ ቀንን ያከብራል፣ ነገር ግን በዚያ ቀን የሆነው ምንድን ነው ብቻ ሳይሆን የእግዚአብሔርን እጅ የሚገልጥ እና ለእናንተ ታላቅ ስጦታ የሆነ ጊዜ ነው 

በጰንጠቆስጤ ምን ሆነ

ስለ ‘ጴንጤቆስጤ’ ከሰማህ፣ መንፈስ ቅዱስ የኢየሱስ ተከታዮችን ሊያድር የመጣበት ቀን እንደሆነ ሳትማር አትቀርም። ይህ የእግዚአብሔር “የተጠሩት” ቤተክርስቲያን የተወለደችበት ቀን ነው። እነዚህ ክንውኖች በሐዋርያት ሥራ ምዕራፍ ፪ ላይ ተመዝግበው ይገኛሉ ። በዚያን ቀን፣ የእግዚአብሔር መንፈስ በመጀመሪያዎቹ ፩፻፳የኢየሱስ ተከታዮች ላይ ወረደ፣ እና በዓለም ዙሪያ ባሉ ቋንቋዎች ጮክ ብለው መናገር ጀመሩ። በዚያን ጊዜ በኢየሩሳሌም የነበሩት በሺዎች የሚቆጠሩ ሰዎች የሆነውን ነገር ለማየት እንዲወጡ በመደረጉ ግርግር ፈጥሮ ነበር። በተሰበሰበው ሕዝብ ፊት፣ ጴጥሮስ የመጀመሪያውን የወንጌል መልእክት ተናግሮ ‘በዚያ ቀን ከቁጥራቸው ሦስት ሺህ ተጨመሩ’ (ሐዋ. ፪፡፬፩)። ከበዓለ ሃምሳ እሑድ ጀምሮ የወንጌል ተከታዮች ቁጥር እያደገ ነው።

ያ ቀን የሆነው ኢየሱስ ከሞት ከተነሳ ከ፶ ቀናት በኋላ ነው። የኢየሱስ ደቀ መዛሙርት ኢየሱስ ከሞት እንደተነሳ ያመኑት በእነዚህ ፶ ቀናት ውስጥ ነበር። በጰንጠቆስጤ እሑድ በአደባባይ ወጥተው ታሪክ ተለወጠ። በትንሣኤ ብታምኑም ባታምኑም በዚያ በጰንጠቆስጤ እሑድ በተፈጸሙት ድርጊቶች ሕይወታችሁ ተነካ።

ይህ የጴንጤቆስጤ ግንዛቤ ምንም እንኳን ትክክል ቢሆንም የተሟላ አይደለም። ብዙ ሰዎች የዚያን የጰንጠቆስጤ እሑድ በተመሳሳይ ሁኔታ እንዲደገም ይፈልጋሉ። የመጀመርያዎቹ የኢየሱስ ደቀ መዛሙርት ይህን የጴንጤቆስጤ ልምድ ያገኙት ‘የመንፈስን ስጦታ በመጠባበቅ’ በመሆኑ፣ ዛሬም ሰዎች በተመሳሳይ ‘በመጠባበቅ’ እንደገና በተመሳሳይ መንገድ እንደሚመጣ ተስፋ ያደርጋሉ። ስለዚህ፣ ብዙ ሰዎች እግዚአብሔር ሌላ ጴንጤ እስኪመጣ ድረስ ይማጸናሉ። በዚህ መንገድ ማሰብ በዚያን ጊዜ የእግዚአብሔርን መንፈስ ያነሳሳው መጠበቅና መጸለይ እንደሆነ ይገምታል። በዚህ መንገድ ማሰብ ትክክለኛነቱን ማጣት ነው – ምክንያቱም በሐዋርያት ሥራ ምዕራፍ ፪ ላይ የተመዘገበው የጴንጤቆስጤ በዓል የመጀመሪያዋ በዓለ ሃምሳ ስላልነበረች ነው።

ጰንጠቆስጤ ከሙሴ ህግ

‘ጴንጤቆስጤ’ በእርግጥ ዓመታዊ የብሉይ ኪዳን በዓል ነበር። ሙሴ ( ፩ ሺ ፭፻ ዓክልበ. ግድም) በዓመቱ ውስጥ የሚከበሩ በርካታ በዓላትን አቋቁሟል። ፋሲካ የአይሁድ ዓመት የመጀመሪያ በዓል ነበር። ኢየሱስ የተሰቀለው በፋሲካ ቀን በዓል ነው። ለፋሲካ በግ መስዋዕት የሚሞትበት ትክክለኛ ጊዜ እንደ ምልክት ነበር።

ሁለተኛው በዓል የበኵራት በዓል ሲሆን የሙሴ ሕግ ደግሞ ‘በማግስቱ’ ፋሲካ ቅዳሜ (እሁድ) እንደሚከበር ገልጿል። ኢየሱስ የተነሣው በእሁድ ነው፣ ስለዚህም ትንሣኤው የተከናወነው በበኩራት በዓል ላይ ነው። ትንሳኤው ‘በበኵራት’ በመሆኑ ትንሳኤአችን በኋላ እንደሚመጣ ( ለሚታመኑት ሁሉ ) የተስፋ ቃል ነበር። የበዓሉ ስም በትንቢት እንደተነገረው ትንሣኤው በትክክል ‘በኵር’ ነው።

ልክ ፶ ቀናት ‘የበኩር’ እሑድ በኋላ አይሁዶች የጴንጤቆስጤን በዓል አከበሩ (‘ጴንጤ’ ለ ፶ በሰባት ሳምንታት ስለሚቆጠር የሳምንቱ በዓል ተብሎም ይጠራል)። የሐዋርያት ሥራ ፪ በዓለ ሃምሳ በተከሰተበት ጊዜ አይሁዶች የጴንጤቆስጤ በዓልን ለ፩ ሺ ፭፻ ዓመታት ሲያከብሩ ነበር።  የጴጥሮስን መልእክት ለመስማት በኢየሩሳሌም በጴንጤቆስጤ ቀን ከመላው አለም የመጡ ሰዎች የተገኙበት ምክንያት የብሉይ ኪዳንን የጴንጤቆስጤ በዓል ለማክበር ስለነበሩ ነው ። ዛሬም አይሁዶች ጴንጤቆስጤን ያከብራሉ ነገር ግን ሻቩቶ ብለው ይጠሩታል። .

ጴንጤቆስጤ እንዴት እንደሚከበር በብሉይ ኪዳን እናነባለን።

፲፷  እስከ ሰባተኛ ሰንበት ማግስት ድረስ አምሳ ቀን ቍጠሩ፤ አዲሱንም የእህል ቍርባን ወደ እግዚአብሔር አቅርቡ።

፲፯  ከየማደሪያችሁ ከመስፈሪያው ከአሥር እጅ ሁለት እጅ ከሆነ መልካም ዱቄት የተሠራ ሁለት የመወዝወዝ እንጀራ ታመጣላችሁ፤ ለእግዚአብሔር ለበኵራት ቍርባን እንዲሆን በእርሾ ይጋገራል።

ኦሪት ዘሌዋውያን ፳፫:፲፮-፲፯

የጰንጠቆስጤ ትክክለኛነት፡ የአዕምሮ ማስረጃ

የጴንጤቆስጤ በዓል በሐዋርያት ሥራ ፪ ላይ ትክክለኛ ጊዜ አለ ምክንያቱም በዓመቱ የብሉይ ኪዳን ጰንጠቆስጤ (የሳምንታት በዓል) በተከበረበት ቀን ላይ ስለሆነ። በፋሲካ ላይ የተፈጸመው የኢየሱስ ስቅለት፣ የኢየሱስ ትንሣኤ በበኩር ፍሬ፣ እና የሐዋርያት ሥራ ፪ በዓለ ሃምሳ በአይሁድ የሳምንታት በዓል ላይ፣ እነዚህን በታሪክ የሚያስተባብር አእምሮን ያመለክታሉ። በዓመት ውስጥ ብዙ ቀናት እያለ የኢየሱስ መሰቀል፣ ትንሳኤው እና የመንፈስ ቅዱስ መምጣት በታቀደው ካልሆነ በቀር በሦስቱ የጸደይ የብሉይ ኪዳን በዓላት በእያንዳንዱ ቀን በትክክል ለምን ይከሰታሉ? እንደዚህ አይነት ትክክለኛነት የሚከሰተው አእምሮ ከጀርባው ከሆነ ብቻ ነው.

የአዲስ ኪዳን ክስተቶች በብሉይ ኪዳን በሦስቱ የጸደይ በዓላት ላይ በትክክል ተከስተዋል።
የአዲስ ኪዳን ክስተቶች በብሉይ ኪዳን በሦስቱ የጸደይ በዓላት ላይ በትክክል ተከስተዋል።

ሉቃስ በጴንጤቆስጤ ዕለት ‘ተሠራ’?

አንድ ሰው ሉቃስ (የሐዋርያት ሥራ ጸሐፊ) በሐዋርያት ሥራ ፪ ላይ የተከናወኑትን ነገሮች የሠራው በጰንጠቆስጤ በዓል ላይ እንደሆነ ሊከራከር ይችላል። ያኔ ከግዜው በስተጀርባ ያለው ‘አእምሮ’ ይሆን ነበር። ነገር ግን ዘገባው የሐዋርያት ሥራ ፪ የጰንጠቆስጤ በዓል ‘እየፈጸመ ነው’ አይልም፤ እንዲያውም አልጠቀሰም። ለምንድነው እነዚህን አስደናቂ ክስተቶች በዚያ ቀን ‘እንዲፈጸሙ’ ለመፍጠር እንዲህ ያለ ችግር ውስጥ ገባ ነገር ግን የጴንጤቆስጤ በዓል ‘እንዴት እንደሚፈጸም’ አንባቢ አይረዳም? እንዲያውም፣ ሉቃስ ክስተቶችን ከመተርጎም ይልቅ ይህን የመሰለ ጥሩ ሥራ የሠራ በመሆኑ ዛሬ ብዙ ሰዎች በሐዋርያት ሥራ ፪ ላይ የተፈጸሙት የብሉይ ኪዳን የጰንጠቆስጤ በዓል በሆነበት ቀን እንደሆነ አያውቁም። ብዙ ሰዎች ጴንጤቆስጤ የጀመረችው በሐዋርያት ሥራ ፪ እንደሆነ ያስባሉ።በአሁኑ ጊዜ ብዙ ሰዎች በመካከላቸው ያለውን ግንኙነት ስለማያውቁ፣

በዓለ ሃምሳ፡ አዲስ ኃይል

ይልቁንም፣ ሉቃስ አንድ ቀን የእግዚአብሔር መንፈስ በሕዝቦች ሁሉ ላይ እንደሚወርድ የሚተነበየውን የብሉይ ኪዳን መጽሐፍ ኢዩኤልን ትንቢት ጠቁሞናል። የሐዋርያት ሥራ ፪ በዓለ ሃምሳ ይህን ፈጽሟል።

ወንጌል ‘የምስራች’ የሆነበት አንዱ ምክንያት ሕይወትን በተለየ መንገድ ለመኖር ኃይልን ይሰጣል – የተሻለ። ሕይወት አሁን በእግዚአብሔርና በሰዎች መካከል ያለ አንድነት ነው ። እናም ይህ አንድነት የሚካሄደው በእግዚአብሔር መንፈስ ማደሪያ ነው – በሐዋርያት ሥራ በበዓለ ሃምሳ እሑድ የጀመረው. መልካሙ ዜና ሕይወት አሁን በተለየ ደረጃ ማለትም በመንፈሱ ከእግዚአብሔር ጋር በሚደረግ ግንኙነት መኖር እንደሚቻል ነው። መጽሐፍ ቅዱስ እንዲህ ይላል።

፲፫ እናንተም ደግሞ የእውነትን ቃል፥ ይኸውም የመዳናችሁን ወንጌል፥ ሰምታችሁ ደግሞም በክርስቶስ አምናችሁ፥ በተስፋው መንፈስ በመንፈስ ቅዱስ ታተማችሁ፤

፲፬ እርሱም የርስታችን መያዣ ነው፥ ለእግዚአብሔር ያለውን ሁሉ እስኪዋጅ ድረስ፥ ይህም ለክብሩ ምስጋና ይሆናል።

– ወደ ኤፌሶን ሰዎች ፩ :፲፫-፲፬

፲፩ነገር ግን ኢየሱስን ከሙታን ያስነሣው የእርሱ መንፈስ በእናንተ ዘንድ ቢኖር፥ ክርስቶስ ኢየሱስን ከሙታን ያስነሣው እርሱ በእናንተ በሚኖረው በመንፈሱ፥ ለሚሞተው ሰውነታችሁ ደግሞ ሕይወትን ይሰጠዋል።

– ወደ ሮሜ ሰዎች ፰ :፲፩

፳፫ እርሱም ብቻ አይደለም፥ ነገር ግን የመንፈስ በኵራት ያለን ራሳችን ደግሞ የሰውነታችን ቤዛ የሆነውን ልጅነት እየተጠባበቅን ራሳችን በውስጣችን እንቃትታለን።

ወደ ሮሜ ሰዎች፰ :፳፫

ማደሪያው የእግዚአብሔር መንፈስ ሌላው የበኩር ፍሬ ነው፣ ምክንያቱም መንፈስ ወደ ‘የእግዚአብሔር ልጆች’ የምንለውጠውን ለውጥ የማጠናቀቅ ቅድመ-ቅምሻ – ዋስትና – ነው።

ወንጌሉ የተትረፈረፈ ሕይወት የሚሰጠው በንብረት፣ በተድላ፣ በሥልጣን፣ በሀብትና በዚህ ዓለም በሚከተላቸው ሌሎች የሚያልፉ ጥቃቅን ነገሮች ሁሉ ሰሎሞን እንደዚህ ባዶ አረፋ ሆኖ ባገኘው ነገር ግን በእግዚአብሔር መንፈስ ማደሪያ አይደለም። ይህ እውነት ከሆነ – እግዚአብሔር እኛን ለማደር እና ኃይልን ለመስጠት የሚያቀርበው – ያ መልካም ዜና ነው። የብሉይ ኪዳን የጴንጤቆስጤ በዓል በእርሾ የተጋገረ የመልካም እንጀራ በዓል ይህን የተትረፈረፈ ሕይወት ያሳያል። በብሉይ እና በአዲሱ ጴንጤቆስጤ መካከል ያለው ትክክለኛነት ከእነዚህ ክስተቶች በስተጀርባ ያለው አእምሮ እና የተትረፈረፈ ሕይወት ኃይል እግዚአብሔር መሆኑን የሚያሳይ ማስረጃ ነው ።

የሙሴ የስንብት ንግግር፡ ታሪክ ከበሮው እስኪመታ ዘምቷል።

የሙሴ በረከቶች እና እርግማኖች በዘዳግም ውስጥ

ሙሴ የኖረው ከ፫ ሺ ፭፻ ዓመታት በፊት ሲሆን የመጀመሪያዎቹን አምስት የመጽሐፍ ቅዱስ መጻሕፍት ጽፏል – ቡይኟንታቱክ ወይም ቶራ በመባል ይታወቃል ። . ዘዳግም የተባለው አምስተኛው መጽሃፉ ከመሞቱ በፊት የተነገሩትን የመጨረሻ አዋጆች ይዟል። እነዚህ ለእስራኤላውያን – ለአይሁዶች የእርሱ በረከቶች ነበሩ, ግን ደግሞ እርግማኖቹ ናቸው. ሙሴ እነዚህ በረከቶችና እርግማኖች ታሪክን እንደሚቀርጹና በአይሁዶች ብቻ ሳይሆን በሌሎችም ብሔራት ሁሉ ትኩረት ሊሰጣቸው እንደሚገባ ጽፏል። ስለዚህ ይህ የተጻፈው ለእርስዎ እና ለእኔ እንድናስብበት ነው። ፍፁም በረከቶች እና እርግማኖች እዚ ናቸው። ዋና ዋና ነጥቦቹን ከዚህ በታች አጠቃልላለሁ።

የሙሴ በረከቶች

ሙሴ የጀመረው እስራኤላውያን ሕጉን ቢታዘዙ የሚያገኟቸውን በረከቶች በመግለጽ ነው። ሕጉ ቀደም ባሉት መጻሕፍት ውስጥ ተሰጥቷል እና አሥርቱን ትእዛዛት ያካትታል. በረከቶቹ ከእግዚአብሔር የመጡ ነበሩ እና ሁሉም ህዝቦች የእርሱን በረከቶች እስኪያውቁ ድረስ ታላቅ ይሆናሉ። የእነዚህ በረከቶች ውጤት የሚከተለው ይሆናል-

፲  የምድር አሕዛብም ሁሉ የእግዚአብሔር ስም በአንተ ላይ እንደ ተጠራ አይተው ይፈሩሃል።

ኦሪት ዘዳግም ፳፰: ፲

… እና እርግማኖቹ

ነገር ግን፣ እስራኤላውያን ትእዛዙን ካልታዘዙ በረከቱን የሚያንፀባርቁ እርግማኖች ይቀበላሉ። እነዚህ እርግማኖች በዙሪያው ባሉ ብሔራት ዘንድ ይታያሉ፡-

፴፯ እግዚአብሔርም በሚያገባህ በአሕዛብ መካከል ሁሉ ድንጋጤ ምሳሌም ተረትም ትሆናለህ።

ኦሪት ዘዳግም ፳፰: ፴፯

እርግማኑም በታሪክ ይዘልቃል።

፵፮ በአንተም በልጅ ልጅህም ላይ ለዘላለም ለምልክትና ለድንቅ ይሆናሉ።

ኦሪት ዘዳግም ፳፰:፵፮

እግዚአብሔር ግን ከሁሉ የከፋው የእርግማኑ ክፍል ከሌሎች ብሔራት እንደሚመጣ አስጠንቅቋል።

፵፱ እግዚአብሔር ንስር እንደሚበር ፈጣን ሕዝብ ከሩቅ ከምድር ዳር ያመጣብሃል። አንደበቱን የማትረዳው ሕዝብ;፤

፶ እግዚአብሔር ቋንቋቸውን የማታውቀውን፥ ፊታቸው የደነደነውን፥ ሽማግሌውንም የማያፍሩትን፥ ሕፃኑንም የማይምሩትን ሕዝብ ንስር እንደሚበርር ከሩቅ አገር ከምድር ዳር ያመጣብሃል።

፶፩  እስክትጠፋ ድረስ የከብትህን ፍሬ የምድርህንም ፍሬ ይበላሉ፤ እስኪያጠፉህም ድረስ እህልን የወይንም ጠጅ ዘይትንም የላምህንና የበግህን ርቢ አይተዉልህም።

፶፪ በአገርህ ሁሉ ያሉ፥ ትታመንባቸው የነበሩ፥ የረዘሙ የጸኑም ቅጥሮች እስኪፈርሱ ድረስ፥ በከተሞችህ ደጆች ሁሉ ከብበው ያስጭንቁሃል፤ አምላክህም እግዚአብሔር በሰጠህ ምድር ሁሉ በደጆች ሁሉ ከብበው ያስጨንቁሃል።

ኦሪት ዘዳግም ፳፰ : ፵፱ – ፶፪

ከመጥፎ ወደ ባሰ ይሄድ ነበር።

፷፫ … ትወርሱአትም ዘንድ ከምትገቡባት ምድር ትነቀላላችሁ።

፷፬  እግዚአብሔርም ከምድር ዳር እስከ ዳርቻዋ ድረስ ወዳሉ አሕዛብ ሁሉ ይበትንሃል. …

፷፭ በእነዚያም አሕዛብ መካከል ዕረፍት አታገኝም፥ ለእግርህም ጫማ ማረፊያ አይሆንም፤ በዚያም እግዚአብሔር ተንቀጥቃጭ ልብ፥ ፈዛዛ ዓይን፥ ደካማም ነፍስ ያመጣብሃል።

ኦሪት ዘዳግም ፳፰ : ፷፫ – ፷፭

እነዚህ በረከቶች እና እርግማኖች በእግዚአብሔር እና በእስራኤላውያን መካከል ባለው ቃል ኪዳን (ስምምነት) የተመሰረቱ ናቸው፡-

፲፫ ይኸውም ዛሬ ለእርሱ ሕዝብ አድርጎ ያስነሣህ ዘንድ፥ እርሱም ለአንተ እንደ ተናገረ ለአባቶችህም ለአብርሃምና ለይስሐቅ ለያዕቆብም እንደ ማለ አምላክ ይሆንልህ ዘንድ፥ አምላክህ እግዚአብሔር ከአንተ ጋር ዛሬ በሚያደርገው ቃል ኪዳን ትገባ ዘንድና የአምላክህን የእግዚአብሔርን መሐላ ትሰማ ዘንድ ነው።

፲፬ እኔም ይህን ቃል ኪዳንና ይህን መሐላ የማደርገው ከእናንተ ጋር ብቻ አይደለም፤

፲፭ ነገር ግን ዛሬ በአምላካችን በእግዚአብሔር ፊት ከእኛ ጋር በዚህ ከሚቆም ሰው ጋር፥ ዛሬም ከእኛ ጋር በዚህ ከሌለ ሰው ጋር ነው እንጂ፤

ኦሪት ዘዳግም ፳፱ : ፲፭ – ፲፮

በሌላ አነጋገር ይህ ቃል ኪዳን በልጆች ወይም በመጪው ትውልድ ላይ የሚጸና ይሆናል። በእርግጥ ይህ ቃል ኪዳን በወደፊት ትውልዶች ላይ ተመርቷል – በእስራኤላውያንም ሆነ በባዕዳን።

፳፪ ከዚያም በኋላ የሚነሣ ትውልድ ከእናንተም በኋላ የሚሆኑ ልጆቻችሁ ከሩቅ አገርም የሚመጣ እንግዳ፥ የዚህን አገር መቅሠፍት፥ እግዚአብሔርም በእርስዋ ያደረገውን ሥቃይዋን፥

፳፫ ምድርም በሁለንተናዋ ዲንና ጨው መቃጠልም እንደ ሆነባት፥ እንዳትዘራም እንዳታበቅልም፥ ማናቸውም ሣርና ልምላሜም እንዳይወጣባት፥ እግዚአብሔር በቍጣውና በመዓቱ እንደ ገለባበጣቸው እንደ ሰዶምና ገሞራ እንደ አዳማና እንደ ሲባዮ እንደ ሆነች ባዩ ጊዜ፥

መልሱም ይሆናል፡-

፳፭ ሰዎችም እንዲህ ይላሉ። የአባቶቻቸው አምላክ እግዚአብሔር ከግብፅ ምድር ባወጣቸው ጊዜ ከእነርሱ ጋር ያደረገውን ቃል ኪዳን ስለተዉ፥

፳፯ ስለዚህ በዚህ መጽሐፍ የተጻፈውን መርገም ሁሉ ያወርድባት ዘንድ የእግዚአብሔር ቍጣ በዚህች ምድር ነደደ፤

ኦሪት ዘዳግም ፳፱:፳፪-፳፫, ፳፭, ፳፯

በረከቶቹ እና እርግማኑ ተፈጽመዋል?

ስለነሱ ምንም ገለልተኛ ነገር የለም. በረከቶቹ አስደሳች ነበሩ፣ እርግማኑ ግን በጣም ከባድ ነበር። ይሁን እንጂ ልንጠይቀው የምንችለው በጣም አስፈላጊው ጥያቄ ‘ተከሰቱ?’ መልሱን ለማግኘት አስቸጋሪ አይደለም. አብዛኛው የብሉይ ኪዳን የእስራኤላውያን ታሪክ መዝገብ ነው እና ከዚያ በታሪካቸው የሚሆነውን ማየት እንችላለን። በተጨማሪም ከብሉይ ኪዳን ውጭ ያሉ የአይሁድ ታሪክ ጸሐፊዎች እንደ ጆሴፈስ ፣ የግሬኮ-ሮማውያን ታሪክ ጸሐፊዎች እንደ ታሲተስ እና ብዙ የአርኪኦሎጂ ሀውልቶችን አግኝተናል። እነዚህ ሁሉ ምንጮች ተስማምተው ስለ እስራኤላውያን ወይም የአይሁድ ታሪክ አንድ ወጥ የሆነ ሥዕል ይሳሉ። የጊዜ መስመርን በመገንባት የተሰጠው የዚህ ታሪክ ማጠቃለያ እዚህ ተሰጥቷል ። አንብበው የሙሴ እርግማን እንደ ተፈጸመ ለራስህ ገምግም።

የሙሴ በረከቶች እና እርግማኖች መደምደሚያ

ነገር ግን ይህ የሙሴ የስንብት ንግግር በእርግማን ብቻ አላበቃም። ቀጠለ። ሙሴ የመጨረሻ ንግግሩን የሰጠው በዚህ መንገድ ነው።

እንዲህም ይሆናል፤ እኔ በፊትህ ያኖርሁት ይህ ነገር ሁሉ፥ በረከቱና መርገሙ፥ በወረደብህ ጊዜ፥ አምላክህም እግዚአብሔር በሚበትንህ በአሕዛብ ሁሉ መካከል ሆነህ በልብህ ባሰብኸው ጊዜ፥

ወደ አምላክህም ወደ እግዚአብሔር ተመልሰህ እኔ ዛሬ እንደማዝዝህ ሁሉ አንተና ልጆችህ በፍጹም ልብና በፍጹም ነፍስ ለቃሉ በታዘዝህ ጊዜ፥

አምላክህ እግዚአብሔር ምርኮህን ይመልሳል ይራራልህማል፤ አምላክህም እግዚአብሔር አንተን ከበተነበት ከአሕዛብ ሁሉ መካከል መልሶ ይሰበስብሃል።

፬  ሰዎችህም እስከ ሰማይ ዳርቻ ድረስ ፈልሰው እንደ ሆነ አምላክህ እግዚአብሔር ከዚያ ይሰበስብሃል፥ ከዚያም ያመጣሃል።

አባቶችህም ወደ ወረሱአት ምድር አምላክህ እግዚአብሔር ያጋባሃል፥ ትወርሳትማለህ፤ መልካምም ያደርግልሃል፥ ከአባቶችህም ይልቅ ያበዛሃል።

ኦሪት ዘዳግም ፴: ፩ – ፭

ከሙሴ በኋላ፣ በብሉይ ኪዳን ውስጥ ያሉ ተከታታይ ጸሐፍት በመጀመሪያ የተናገረውን በዚህ ተስፋ ቀጠሉ – ከእርግማኑ በኋላ ተሃድሶ እንደሚኖር። ሕዝቅኤል የሞቱትን ዞምቢዎች ወደ ሕይወት በመምጣት ስለ እኛ ግልጽ የሆነ ሥዕል ይሥላል። እነዚህ በኋላ ላይ ያሉ ጸሐፊዎች ደፋር፣ አስጨናቂ እና ዝርዝር ትንበያ ሰጥተዋል። አንድ ላይ ሆነው ዛሬ እየተፈጸሙ ያሉ አስደናቂ ትንበያዎችን ያደርጋሉ።

የሙሴ የፋሲካ ምልክት

አብርሃምም ከሞተ በኋላ ዘሩ እስራኤላውያን ተባሉ ። ከ ፭፻ ዓመታት በኋላ ትልቅ ነገድ ሆነዋል። ነገር ግን የግብፃውያን ባሪያዎች ሆነዋል።

ዘፀአት

የእስራኤል መሪ ሙሴ ነው። አምላክ ሙሴን ወደ ግብጹ ፈርዖን ሄዶ እስራኤላውያንን ከባርነት እንዲያወጣ እንዲጠይቅ ነግሮት ነበር። ይህ በፈርዖን እና በሙሴ መካከል በፈርዖን እና በግብፃውያን ላይ ዘጠኝ መቅሰፍቶችን አስከተለ። ያም ሆኖ ፈርዖን እስራኤላውያንን ነፃ ለመልቀቅ አልተስማማም ነበር ስለዚህም እግዚአብሔር ገዳይ ፲ኛ መቅሰፍት ያመጣል። በመጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ የ ፲ ኛው መቅሰፍት ሙሉ ዘገባ እዚ ተገናኝቷል .

፲ኛው መቅሰፍት በምድሪቱ ላይ ያለ የበኩር ልጅ ሁሉ በዚያች ሌሊት በእግዚአብሔር መልአክ ሞት ይሞታል – በግ ከተሠዋበትና ደሙም በዚያ ቤት መቃኖች ላይ ከተቀባበት ቤት ከቀሩት በስተቀር። ፈርዖን ካልታዘዘ የበኩር ልጁና የዙፋኑ ወራሽ ይሞታል። በግብፅ ውስጥ በግ ያልሰዋ ደሙንም በበሩ መቃን ላይ ያልቀባ ቤት ሁሉ የበኩር ልጅ ያጣል። ስለዚህ ግብፅ ብሔራዊ አደጋ ገጠማት።

በግ በተሰዋበት እና ደሙ በበሩ ላይ በተቀባባቸው እስራኤላውያን (እና ግብፃውያን) ቤቶች የተስፋው ቃል ሁሉም ሰው እንደሚድን ነው። የሞት መልአክ ያንን ቤት ያልፋል ። ስለዚህ ይህ ቀን ፋሲካ ተባለ ።

ፋሲካ – ለማን ምልክት?

ሰዎች በበሩ ላይ ያለው ደም ለሞት መልአክ ብቻ እንደሆነ ያስባሉ. ይሁን እንጂ መጽሐፍ ቅዱስ ምን እንደሚል ልብ በል።

፲፫ ደሙም ባላችሁበት ቤቶች ምልክት ይሆንላችኋል፤ ደሙንም ባየሁ ጊዜ ከእናንተ አልፋለሁ፤ እኔም የግብፅን አገር በመታሁ ጊዜ መቅሰፍቱ ለጥፋት አይመጣባችሁም።

ኦሪት ዘጸአት ፲፪:፲፫

እግዚአብሔር ደሙን በበሩ ላይ ቢፈልግም ቢያየውም ሞት ቢያልፍም ደሙ ለእርሱ ምልክት አልነበረም። ደሙ ‘ምልክት ነበር’ ይላል – እኔና አንተን ጨምሮ።

ግን ምልክቱ እንዴት ነው? ይህ ከሆነ በኋላ እግዚአብሔር እንዲህ ብለው አዘዛቸው።

፲፯  ባሉአችሁ ጊዜ፥ እናንተ። በግብፅ አገር በእስራኤል ልጆች ቤቶች ላይ አልፎ ግብፃዊያንን በመታ ጊዜ፥ ቤቶቻችንን ያዳነ የእግዚአብሔር የማለፉ መሥዋዕት ይህች ናት ትሉአቸዋላችሁ።

ኦሪት ዘጸአት ፲፪ :፲፯

አስደናቂው የፋሲካ አቆጣጠር

በእውነቱ በዚህ ታሪክ መጀመሪያ ላይ ይህ ፲ኛ መቅሰፍት የጥንት እስራኤላውያን (የአይሁድ) አቆጣጠር እንደጀመረ እንመለከታለን።

እግዚአብሔርም በግብፅ አገር ሙሴንና አሮንን እንዲህ ብሎ ተናገራቸው።

ይህ ወር የወሮች መጀመሪያ ይሁናችሁ፤ የዓመቱም መጀመሪያ ወር ይሁናችሁ።

ኦሪት ዘጸአት ፲፪ : ፩ – ፪

ከዚህ ጊዜ ጀምሮ እስራኤላውያን በየአመቱ በተመሳሳይ ቀን ፋሲካን የሚያከብሩበትን የቀን መቁጠሪያ ጀመሩ። ለ ፫ ሺ ፭፻ ዓመታት የአይሁድ ሰዎች ቅድመ አያቶቻቸው ከሞት እንዴት እንደዳኑ ለማስታወስ በየዓመቱ ፋሲካን ሲያከብሩ ኖረዋል። የአይሁድ የቀን መቁጠሪያ ዓመት ከምዕራቡ ዓለም አቆጣጠር ትንሽ የተለየ ስለሆነ የፋሲካ ቀን በምዕራቡ ዓለም አቆጣጠር በየዓመቱ ይንቀሳቀሳል።

ኢየሱስ እና ፋሲካ

ይህ ከ3500 ዓመታት በፊት የመጀመሪያውን ፋሲካ ለማሰብ የፋሲካን በዓል ለማክበር ሲዘጋጁ የሚያሳይ የዘመናችን ትዕይንት ነው።
ይህ ከ ፫ ሺ ፭፻ ዓመታት በፊት የመጀመሪያውን ፋሲካ ለማሰብ ፋሲካን ለማክበር ሲዘጋጁ የታዩበት የዘመናችን ትዕይንት ነው።

በታሪክ ውስጥ የፋሲካን በዓላት ከተከተልን አንድ አስደናቂ ነገር እንገነዘባለን። የኢየሱስ መታሰር እና የፍርድ ሂደት ሲከሰት አስተውል፡-

፳፰ኢየሱስንምከቀያፋወደገዡግቢወሰዱት፤ማለዳምነበረ፤እነርሱምየፋሲካበግይበሉዘንድእንጂእንዳይረክሱወደገዡግቢአልገቡም።

፵፱ነገርግንበፋሲካአንድልፈታላችሁልማድአላችሁ፤እንግዲህየአይሁድንንጉሥልፈታላችሁትወዳላችሁን? አላቸው።

፵ ሁሉምደግመውበርባንንእንጂይህንአይደለምእያሉጮኹበርባንግንወንበዴነበረ?

የዮሐንስ ወንጌል ፲፰ : ፳፰ , ፴፱ – ፵

ኢየሱስ ተይዞ የተገደለው በአይሁድ የዘመን አቆጣጠር በፋሲካ ፋሲካ ነው – በቤተሰብ ቀን ሁሉም አይሁዶች በ፩ ሺ ፭፻ ዓክልበ ሞት ማለፍን ያስከተለውን በግ ለማሰብ በግ እየሠዉ ነበር። ከአብርሃም መስዋዕትነት አስታውስ ፣ ከኢየሱስ የማዕረግ ስሞች አንዱ፡-

፳፱ በነገው ዮሐንስ ኢየሱስን ወደ እርሱ ሲመጣ አይቶ እንዲህ አለ። እነሆ የዓለምን ኃጢአት የሚያስወግድ የእግዚአብሔር በግ።

የዮሐንስ ወንጌል ፩:፳፱

‘የእግዚአብሔር በግ’ ኢየሱስ የተሠዋው በዚያን ጊዜ በሕይወት ያሉ አይሁዳውያን በሙሉ የቀን መቁጠሪያቸው የጀመረበትን የመጀመሪያ ፋሲካ ለማሰብ በግ እየሠዋ በነበረበት በጣም ተመሳሳይ ቀን ነው። ለዚህም ነው የአይሁድ ፋሲካ ከፋሲካ ጋር በተመሳሳይ ጊዜ ይከሰታል. ፋሲካ የኢየሱስን ሞት ለማስታወስ ነው እና ያ በፋሲካ ላይ ስለተከሰተ ፋሲካ እና ፋሲካ አብረው ይከሰታሉ። (የምዕራቡ ዓለም አቆጣጠር የተለየ ስለሆነ በአንድ ቀን ውስጥ አይደሉም, ግን አብዛኛውን ጊዜ በአንድ ሳምንት ውስጥ).

ምልክቶች, በሁሉም ቦታ ምልክቶች ናቸው

ደሙ ለእግዚአብሔር ብቻ ሳይሆን ለእኛም ምልክት የሆነውን በሙሴ ዘመን የነበረውን የመጀመሪያውን ፋሲካ አስቡበት። እነዚህን ምልክቶች ግምት ውስጥ በማስገባት ምን ምልክቶች እንደሚሠሩ ያስቡ .

ምልክቱ የሚያመለክተውን ነገር እንድናስብ በአእምሯችን ውስጥ ምልክቶች ጠቋሚዎች ናቸው።
ምልክቱ የሚያመለክተውን እንድናስብ በአእምሯችን ውስጥ ምልክቶች ጠቋሚዎች ናቸው።

“የራስ ቅል እና አጥንት” ምልክት ስናይ ሞት እና አደጋን እንድናስብ ያደርገናል . የ ‘ወርቃማው ቅስቶች’ ምልክት ስለ ማክዶናልድስ እንድናስብ ያደርገናል . በናዳል ባንዳ ላይ ያለው ‘√’ የኒ ምልክት ነው ። ናዳል ላይ ይህን ስናይ ናይክ እንድናስብባቸው ይፈልጋል። ምልክቶች የሚሠሩት አስተሳሰባችንን ወደ ምልክቱ ሳይሆን ወደሚያመለክተው ነገር ነው ።

እግዚአብሔር ለሙሴ እንደነገረው የመጀመሪያው የፋሲካ ደም ምልክት ነው. ታዲያ እግዚአብሔር በዚህ ምልክት ምን አመለከተ? ኢየሱስ ‘የእግዚአብሔር በግ’ በሆነበት ቀን የሚሠዋው የበግ ጠቦቶች አስደናቂ ጊዜ፣ ይህ የኢየሱስን መስዋዕትነት የሚያመለክት ምልክት ነው ።

ስለ እኔ እዚህ በስዕላዊ መግለጫው ላይ እንዳሳየሁት በአዕምሯችን ውስጥ ይሠራል.

ፋሲካ ኢየሱስ በተሰቀለበት አስደናቂ የፋሲካ ወቅት ወደ ኢየሱስ የሚያመለክት ምልክት ነው
ፋሲካ ኢየሱስ በተሰቀለበት አስደናቂ የፋሲካ ወቅት ወደ ኢየሱስ የሚያመለክት ምልክት ነው

ምልክቱ ስለ ኢየሱስ መስዋዕትነት እንድናስብ ለማመልከት ነው። በመጀመሪያው ፋሲካ የበግ ጠቦቶች ይሠዉ ነበር ደሙም የተቀባ ሞት በሕዝብ ላይ እንዲያልፍ . ኢየሱስን የሚያመለክተው ይህ ምልክት ‘የእግዚአብሔር በግ’ እንዲሁ እንደተሰዋ እና ደሙ እንደፈሰሰ ሞት በእኛ ላይ እንዲያልፍ ሊነግረን ነው።

ጋር የአብርሃም መስዋዕት ቦታው አውራ በግ የሞተበት ይስሐቅ መኖር ይችል ዘንድ የሞሪያ ተራራ ነበር – ከ ፪ ሺ ዓመታት በኋላ ኢየሱስ የተሠዋበት ተመሳሳይ ቦታ። ይህ የተሰጠው ወደ አካባቢው በማመልከት የመሥዋዕቱን ትርጉም ‘ለመመልከት’ ነው ። ፋሲካም የኢየሱስን መስዋዕትነት እያመለከተ ነው ነገር ግን የተለየ ምልክት በመጠቀም – የቀን መቁጠሪያውን ቀን በመጠቆም – በመጀመሪያው ፋሲካ የጀመረው የቀን መቁጠሪያ . በሁለት የተለያዩ መንገዶች በብሉይ ኪዳን ውስጥ በጣም አስፈላጊ የሆኑት ታሪኮች በቀጥታ የተሠዋውን በግ በመጠቀም የኢየሱስን ሞት ያመለክታሉ። በታሪክ ውስጥ ሞቱ (ወይም የህይወት ስኬት) በሁለት እንደዚህ ባሉ አስደናቂ መንገዶች አስቀድሞ የተነገረለትን ሌላ ሰው ማሰብ አልችልም። ትችላለህ?

እነዚህ ሁለት ክንውኖች (የአብርሃም መስዋዕት እና ፋሲካ) ኢየሱስ የመለኮታዊ እቅድ ማዕከል ነው ብሎ ማሰብ ምክንያታዊ መሆኑን ሊያሳዩን ይገባል።

ነገር ግን የኢየሱስን መሰቀል ለመተንበይ እነዚህን ምልክቶች እግዚአብሔር በጥንት ታሪክ ውስጥ ያስቀመጠው ለምንድን ነው? ለምንድነው በጣም አስፈላጊ የሆነው? እንደዚህ አይነት ደም አፋሳሽ ምልክቶችን የሚፈልገው ስለ አለም ምንድን ነው? እና ዛሬ ለእኛ አስፈላጊ ነው? ለእነዚህ ጥያቄዎች መልስ ለማግኘት በጊዜ መጀመርያ የሆነውን ለመረዳት ከመጽሐፍ ቅዱስ መጀመሪያ ላይ መጀመር አለብን።

እግዚአብሔር እንዴት ይሰጣል?

አብርሃም የኖረው ከ ፬ ሺ ዓመታት በፊት ነው። ወደ ዘመናዊቷ እስራኤል መጓዝ. እሱ ነበር ወንድ ልጅ ቃል ገባ ይህ ‘ታላቅ ሕዝብ’ ይሆናል፣ ነገር ግን ልጁ ሲወለድ ለማየት በጣም እርጅና እስኪያገኝ ድረስ መጠበቅ ነበረበት። ዛሬ አይሁዶች እና አረቦች የመጡት ከአብርሃም ነው፣ ስለዚህ የተስፋው ቃል እንደተፈጸመ እና የታላላቅ ህዝቦች አባት በመሆን በታሪክ ውስጥ ትልቅ ቦታ ያለው ሰው እንደሆነ እናውቃለን።

አብርሃም ልጁ ይስሐቅ ሰው ሆኖ ሲያድግ ሲመለከት በጣም ተደስቶ ነበር። እግዚአብሔር ግን አብርሃምን በአስቸጋሪ ሥራ ፈተነው። እግዚአብሔር እንዲህ አለ።

፪  የምትወደውን አንድ ልጅህን ይስሐቅን ይዘህ ወደ ሞሪያም ምድር ሂድ፤ እኔም በምነግርህ በአንድ ተራራ ላይ በዚያ መሥዋዕት አድርገህ ሠዋው አለ።

ኦሪት ዘፍጥረት ፳፪ : ፪

ይህ ለመረዳት አስቸጋሪ ነው! እግዚአብሔር አብርሃምን ይህን እንዲያደርግ ለምን ጠየቀው? አብርሃም ግን በእግዚአብሔር መታመንን የተማረ – እሱ ባይረዳውም

፫ አብርሃምም በማለዳ ተነሥቶ አህያውን ጫነ፥ ሁለቱንም ሎሌዎቹንና ልጁን ይስሕቅን ከእርሱ ጋር ወሰደ፥ እንጨትንም ለመሥዋዕት ሰነጠቀ፤ ተነሥቶም እግዚአብሔር ወዳለው ቦታ ሄደ።

ኦሪት ዘፍጥረት ፳፪ : ፫

ከሶስት ቀን ጉዞ በኋላ ተራራው ደረሱ። ከዚያም

እግዚአብሔር ወዳለውም ቦታ ደረሱ፤ አብርሃምም በዚያ መሠዊያውን ሠራ፥ እንጨትንም ረበረበ፤ ልጁን ይስሐቅንም አስሮ በመሠዊያው በእንጨቱ ላይ አጋደመው።

፲ አብርሃምም እጁን ዘረጋ፥ ልጁንም ያርድ ዘንድ ቢላዋ አነሣ።

ኦሪት ዘፍጥረት ፳፪ : ፱ – ፲

አብርሃም እግዚአብሔርን ለመታዘዝ ዝግጁ ነበር። ወዲያው አንድ አስደናቂ ነገር ተፈጠረ

፲፩ የእግዚአብሔር መልአክም ከሰማይ ጠራና አብርሃም አብርሃም አለው

፲፪ እርሱም እነሆኝ አለ በብላቴናው ላይ እጅህን አትዘርጋ፥ አንዳችም አታድርግበት፤ አንድ ልጅህን ለእኔ አልከለከልህምና እግዚአብሔርን የምትፈራ እንደ ሆንህ አሁን አውቄአለሁ አለ።

፲፫ አብርሃምም ዓይኑን አነሣ፥ በኋላውም እነሆ አንድ በግ በዱር ውስጥ ቀንዶቹ በዕፀ ሳቤቅ ተይዞ አየ፤ አብርሃምም ሄደ በጉንም ወሰደው፥ በልጁም ፋንታ መሥዋዕት አድርጎ ሠዋው።

ኦሪት ዘፍጥረት ፳፪ : ፲፩ – ፲፫ 

በመጨረሻው ሰዓት ይስሐቅ ከሞት ዳነ አብርሃምም አንድ በግ አይቶ በምትኩ ሠዋ። እግዚአብሔር አንድ በግ አዘጋጅቶ ነበርና አውራ በግ በይስሐቅ ፈንታ ተተካ።

እዚህ አንድ ጥያቄ ልጠይቅ።  በዚህ ጊዜ በታሪኩ ውስጥ አውራ በግ ሞቷል ወይስ በሕይወት አለ?

ለምን እጠይቃለሁ? ምክንያቱም አብርሃም አሁን ለቦታው ስም ይሰጣል ነገርግን አብዛኛው ሰው ጠቀሜታውን ይናፍቃል። ታሪኩ ይቀጥላል…

፲፬  አብርሃምም ያንን ቦታ ያህዌ ይርኤ ብሎ ጠራው፤ እስከ ዛሬም ድረስ በእግዚአብሔር ተራራ ይታያል ይባላል።

ኦሪት ዘፍጥረት ፳፪ : ፲፬

ሌላ ጥያቄ፡- አብርሃም ለዚያ ስፍራ የሰጠው ስም ነውን ?ጌታ ይሰጣል ያለፈው፣ የአሁን ወይስ በወደፊት ጊዜ?

ያለፈውን ሳይሆን የወደፊቱን መመልከት

ውስጥ በግልጽ ነው የወደፊቱ ውጥረት. ብዙ ሰዎች አብርሃም ያንን ቦታ ሲሰይም አምላክ በዱር ውስጥ ተይዞ በይስሐቅ ፈንታ ሠውቶ ስላዘጋጀው በግ እያሰበ ነው ብለው ያስባሉ። አብርሃም ግን የዚያን በግ ስም በሰጠው ጊዜ ገና የሞተ እና የተሰዋ። አብርሃም የሞተውንና የተሠዋውን በግ እያሰበ ቢሆን ኖሮ ስሙን በሰጠው ነበር። ጌታ  አቅርቧል – በውስጡ ያለፈ ውጥረት. እና የመዝጊያው አስተያየት ይነበባል ‘እና አሁን እንኳን ሰዎች በእግዚአብሔር ተራራ ላይ ይላሉ ነበር የቀረበ ስሙ ግን ያለፈውን ሳይሆን የወደፊቱን ይመለከታል። አብርሃም ስለሞተው በግ እያሰበ አይደለም። ስሙን ለሌላ ነገር እየሰየመ ነው – ወደፊት። ግን ምን?

ያ ቦታ የት ነው?

በታሪኩ መጀመሪያ ላይ የተነገረው ይህ መስዋዕትነት የት እንደተከሰተ አስታውስ፡-

(“ሂድ ይስሐቅን፣…. ወደ ምድር ሞሪያስ ውሰደው ።”)

ይህ የሆነው ‘ሞሪያ’ ላይ ነው። የት ነው ያለው? በአብርሃም ዘመን (፪ ሺ ዓክልበ. ግድም) ምድረ በዳ ነበር፣ በዚያ ተራራ ላይ የተወሰኑ ቁጥቋጦዎች፣ የዱር በግ፣ እና አብርሃም እና ይስሐቅ ብቻ ነበሩ። ነገር ግን ከአንድ ሺህ ዓመታት በኋላ (፩ ሺ ዓክልበ.) ንጉሥ ዳዊት ከተማዋን ሠራ ኢየሩሳሌም በዚያም ልጁ ሰሎሞን የመጀመሪያውን የአይሁድ ቤተ መቅደስ ሠራ። በኋላ በብሉይ ኪዳን እንዲህ እናነባለን።

ሰሎሞንም እግዚአብሔር ለአባቱ ለዳዊት በተገለጠበት በሞሪያ ተራራ ዳዊት ባዘጋጀው ስፍራ በኢያቡሳዊው በኦርና አውድማ በኢየሩሳሌም የእግዚአብሔርን ቤት መሥራት ጀመረ።

፪ መጽሐፈ ዜና መዋዕል ካልዕ ፫ : ፩

ሞሪያ ተራራ የአይሁድ ቤተ መቅደስ ያለባት የአይሁድ ከተማ ኢየሩሳሌም ሆነች። ዛሬ ለአይሁድ ሕዝብ የተቀደሰ ቦታ ሲሆን ኢየሩሳሌም ደግሞ የእስራኤል ዋና ከተማ ነች።

የአብርሃምና የኢየሱስ መስዋዕትነት

እስቲ ስለ ኢየሱስ የማዕረግ ስሞች ትንሽ እናስብ። የኢየሱስ በጣም የታወቀው የማዕረግ ስም ‘ክርስቶስ’ ነው። እሱ ግን ሌሎች ርዕሶች ነበሩት, እንደ

፳፱ በነገው ዮሐንስ ኢየሱስን ወደ እርሱ ሲመጣ አይቶ እንዲህ አለ። እነሆ የዓለምን ኃጢአት የሚያስወግድ የእግዚአብሔር በግ።

የዮሐንስ ወንጌል ፩ :፳፱

ኢየሱስም ተጠርቷልየእግዚአብሔር በግ‘ . ስለ ኢየሱስ ሕይወት መጨረሻ አስብ። ተይዞ የተሰቀለው የት ነው? በኢየሩሳሌም ነበር (ይህም የ ተመሳሳይ እንደ ‘ሞሪያ ተራራ’) በግልጽ እንደተገለጸው፡-

፯ ከሄሮድስም ግዛት እንደ ሆነ ባወቀ ጊዜ ወደ ሄሮድስ ሰደደው፤ እርሱ ደግሞ በዚያ ጊዜ በኢየሩሳሌም ነበረና።

የሉቃስ ወንጌል ፳፫ : ፯

የኢየሱስ መታሰር፣ ክስ እና ሞት በኢየሩሳሌም ነበር (= የሞሪያ ተራራ)። የጊዜ ሰሌዳው በሞሪያ ተራራ ላይ የተፈጸሙትን ክስተቶች ያሳያል።

በሞሪያ ተራራ ላይ የተከናወኑ ዋና ዋና ክስተቶች የጊዜ ሰሌዳ
በሞሪያ ተራራ ላይ ዋና ዋና ክስተቶች

ወደ አብርሃም ተመለስ። በወደፊቱ ጊዜ ያንን ቦታ ለምን ሰየመው? ‘እግዚአብሔር ያዘጋጃል’? ይስሐቅ የዳነው በመጨረሻው ሰዓት በግ በእርሱ ምትክ በተሠዋበት ወቅት ነበር። ከሁለት ሺህ ዓመታት በኋላ ኢየሱስ ‘የእግዚአብሔር በግ’ ተብሎ ተጠርቷል እናም ተሠዋ በተመሳሳይ ቦታ – ስለዚህ አንተ እና እኔ መኖር እንችላለን።

መለኮታዊ እቅድ

በ ፪ ሺ ዓመታት ታሪክ የተለዩትን እነዚህን ሁለት ክስተቶች አእምሮ እንዳገናኘው ነው። ግንኙነቱን ልዩ የሚያደርገው የመጀመሪያው ክስተት ወደፊት ጊዜ ውስጥ በስም ወደ ኋላ ያለውን ክስተት ያመለክታል. ግን አብርሃም ወደፊት የሚሆነውን እንዴት ሊያውቅ ቻለ? ማንም ሰው ስለወደፊቱ በተለይም ስለ ወደፊቱ ጊዜ አያውቅም. የወደፊቱን ማወቅ የሚችለው እግዚአብሔር ብቻ ነው። የወደፊቱን አስቀድሞ ማየት እና እነዚህ ክስተቶች በአንድ ቦታ መከሰታቸው ይህ የሰው እቅድ ሳይሆን የእግዚአብሔር እቅድ ለመሆኑ ማስረጃ ነው። ከዚህ በታች እንደዚህ እንድናስብ ይፈልጋል

የአብርሃም መስዋዕት በሞሪያ ተራራ ላይ የኢየሱስን መስዋዕትነት የሚያመለክት ምልክት ነው።
የአብርሃም መስዋዕት በሞሪያ ተራራ ላይ የኢየሱስን መስዋዕትነት የሚያመለክት ምልክት ነው።

መልካም ዜና ለአሕዛብ ሁሉ

ይህ ታሪክ ለእናንተም ቃል ኪዳን አለው። በዚህ ታሪክ መጨረሻ ላይ እግዚአብሔር ለአብርሃም እንዲህ ሲል ቃል ገባለት።

፲፹ የምድር አሕዛብ ሁሉም በዘርህ ይባረካሉ፥ ቃሌን ሰምተሃልና።

ኦሪት ዘፍጥረት ፲፪ : ፲፰

‘በምድር ላይ ካሉት አሕዛብ’ የአንዱ ከሆንክ ይህ የእግዚአብሔር ‘በረከት’ ለአንተ የተሰጠ ቃል ኪዳን ነው።

ታዲያ ይህ ‘በረከት’ ምንድን ነው? እንዴት ነው የሚያገኙት? ታሪኩን አስቡበት። በግ ይስሐቅን ከሞት እንዳዳነው የእግዚአብሔር በግ ኢየሱስም በዚያው መስዋዕት ነው። ከሞት ኃይል ያድነናል።. ያ እውነት ከሆነ በእርግጥ መልካም ዜና ይሆናል።

በሞሪያ ተራራ ላይ የአብርሃም መስዋዕትነት በጥንታዊ ታሪክ ውስጥ ትልቅ ቦታ የሚሰጠው ክስተት ነው። ዛሬ በዓለም ዙሪያ በሚሊዮኖች የሚቆጠሩ ሰዎች ይታወሳሉ እና ይከበራሉ ግን ከ ፬ ሺ ዓመታት በኋላ የምትኖሩበት ታሪክም ነው። መሪ ቃሉ ቀጥሏል። ከሙሴ ጋር.

ጽድቅን ማግኘት – የአብርሃም ምሳሌ

የድምጽ ማጫወቻ 00:0000:00 ድምጽ ለመጨመር ወይም ለመቀነስ ወደ ላይ/ታች ቀስት ቁልፎችን ተጠቀም።

ከዚህ በፊት አብርሃም ጽድቅን እንዳገኘ አይተናል ማመን. ይህ በትንሽ ዓረፍተ ነገር ውስጥ ተገልጿል.

አብራምም በእግዚአብሔር አመነ፥ ጽድቅም ሆኖ ተቈጠረለት።

ኦሪት ዘፍጥረት ፲፭: ፮

እምነት ስለ እግዚአብሔር መኖር አይደለም።

የድምጽ ማጫወቻ 00:0000:00 ድምጽ ለመጨመር ወይም ለመቀነስ ወደ ላይ/ታች ቀስት ቁልፎችን ተጠቀም።

‘ማመን’ ምን ማለት እንደሆነ አስብ። ብዙ ሰዎች ‘ማመን’ ማለት እግዚአብሔርን ማመን ነው ብለው ያስባሉ አለ. እግዚአብሔር እርሱ እንዳለ እንድናምን ብቻ የሚፈልግ ይመስለናል። መጽሐፍ ቅዱስ ግን በተለየ መንገድ ይናገራል። እንዲህ ይላል።

፲፺ እግዚአብሔር አንድ እንደ ሆነ አንተ ታምናለህ፤ መልካም ታደርጋለህ፤ አጋንንት ደግሞ ያምናሉ ይንቀጠቀጡማል።

የያዕቆብ መልእክት ፪: ፲፺

እዚህ ላይ መጽሐፍ ቅዱስ አምላክ መኖሩን ማመን ብቻ እንደ ዲያብሎስ ጥሩ ያደርገናል ሲል ስላቅ እየተጠቀመ ነው። እውነት ነው አብርሃም በእግዚአብሔር መኖር ያምን ነበር ነገር ግን ይህ የፅድቁ ነጥብ አይደለም። እግዚአብሔር ለአብርሃም ወንድ ልጅ እንደሚሰጠው ቃል ገብቶለት ነበር። ነበር  አብርሃም ለማመን ወይም ላለማመን መምረጥ እንዳለበት ቃል ገብቷል – ምንም እንኳን እሱ በ ፹ ዎቹ ውስጥ እንዳለ እና ሚስቱ በ ፸ ዎቹ ውስጥ መሆኗን እያወቀ እንኳን። አምላክ የገባውን ቃል በሆነ መንገድ እንደሚፈጽምለት እምነት ነበረው። በዚህ ታሪክ ውስጥ እምነት ማለት ነው እመን. አብርሃም በእግዚአብሔር መታመንን ለወንድ ልጅ መረጠ።

አብርሃም ማመንን ሲመርጥ  የወልድን የተስፋ ቃል ከዚያም እግዚአብሔር ሰጠው – ‘አመሰከረለት’ – ጽድቅ. በመጨረሻ አብርሃም ሁለቱንም የተፈጸመውን ተስፋ (ታላቅ ሕዝብ የሚመጣበትን ልጅ) እና ደግሞ አገኘ ጽድቅ።

ጽድቅ – በትጋት ወይም በትጋት አይደለም

የድምጽ ማጫወቻ 00:0000:00 ድምጽ ለመጨመር ወይም ለመቀነስ ወደ ላይ/ታች ቀስት ቁልፎችን ተጠቀም።

አብርሃም ጽድቅን ‘አያገኘም’; ነበር ‘ተቀበለ‘ ለእሱ. ልዩነቱ ምንድን ነው? የሆነ ነገር ‘የተገኘ’ ከሆነ ለእሱ ትሰራለህ – ይገባሃል። ለሚሰሩት ስራ ደሞዝ እንደመቀበል ነው። ነገር ግን አንድ ነገር ሲቆጠርልህ ይሰጥሃል። የተገኘ ወይም የተገባ አይደለም፣ ግን በቀላሉ የተቀበለ ነው።

ከመጥፎ ነገር ይልቅ መልካም ነገሮችን መስራት፣ መልካም ስራዎችን መስራት ወይም ግዴታዎችን መወጣት ፅድቅ እንድንሆን ወይም እንድንገባ ያስችለናል ብለን እናስባለን። አብርሀም ይህንን ሀሳቡን ሀሰት ያረጋግጣል። ጽድቅን ለማግኘት አልሞከረም። ለእርሱ የተሰጠውን የተስፋ ቃል ማመንን መረጠ፣ ጽድቅም ተሰጠው።

የአብርሃም እምነት፡ ህይወቱን በዚህ ላይ ተጫወተ

የድምጽ ማጫወቻ 00:0000:00 ድምጽ ለመጨመር ወይም ለመቀነስ ወደ ላይ/ታች ቀስት ቁልፎችን ተጠቀም።

በዚህ ወንድ ልጅ የተስፋ ቃል ማመንን መምረጥ ቀላል ነበር ግን ቀላል አልነበረም። መቼ በመጀመሪያ ‘ታላቅ ህዝብ’ ተብሎ ቃል ገባለት የ፸፭ ዓመት ጎልማሳ ነበርና የትውልድ አገሩን ትቶ ወደ ከነዓን ሄደ። አሁን አሥር ዓመት ገደማ አለፈው አብርሃምና ሳራ አሁንም ልጅ አልነበራቸውም – ይቅርና ብሔር! “እንዲህ ማድረግ ቢችል እግዚአብሔር ለምን ልጅ ያልሰጠን ለምንድን ነው?” ሲል ያስብ ነበር። አብርሃም ስለ ተስፋው ሁሉ ነገር ባይረዳም ለጥያቄዎቹም ሁሉ መልስ ባያገኝም በእግዚአብሔር ታምኖ ስለ ልጅ የሰጠውን ተስፋ አመነ።

የሚፈለገውን የተስፋ ቃል ማመን ገቢር በመጠባበቅ ላይ. በድንኳን ውስጥ እየኖረ የተስፋውን ቃል እየጠበቀ ሳለ ህይወቱ በሙሉ ተቋርጧል። ሰበብ ማቅረብ እና ከብዙ አመታት በፊት ወደ ሄደው ሜሶጶጣሚያ (የአሁኗ ኢራቅ) እና ወንድሙ እና ቤተሰቡ ወደሚኖሩበት ወደ አገሩ መመለስ በጣም ቀላል ይሆን ነበር። ሕይወት እዚያ ምቹ ነበር።

በተስፋው ላይ ያለው እምነት ከተለመዱት የህይወት ግቦች – ደህንነት, ምቾት እና ደህንነት ቅድሚያ ወስዷል. በእግዚአብሔር ህልውና እያመነ በሃይማኖታዊ ተግባራት እና መልካም ስራዎች እየቀጠለ እያለ የተስፋውን ቃል ሊክድ ይችል ነበር። ያን ጊዜ ሃይማኖቱን ይጠብቅ ነበር ነገር ግን ‘ተመሰከረ’ ጽድቅ አይደረግለትም ነበር።

የእኛ ምሳሌ

የድምጽ ማጫወቻ 00:0000:00 ድምጽ ለመጨመር ወይም ለመቀነስ ወደ ላይ/ታች ቀስት ቁልፎችን ተጠቀም።

የቀረው የመጽሐፍ ቅዱስ ክፍል አብርሃምን እንደ ምሳሌ ይወስደናል። አብርሃም በእግዚአብሔር የተስፋ ቃል ማመን እና የጽድቅ መመስገን ሀ ንድፍ ለእኛ. መጽሐፍ ቅዱስ አምላክ ለሁላችንም የሰጣቸው ሌሎች ተስፋዎች አሉት። እኛም እንታመናቸዋለን ወይ የሚለውን መምረጥ አለብን።

እንደዚህ ያለ የተስፋ ቃል ምሳሌ እዚህ አለ.

፲፪ ለተቀበሉት ሁሉ ግን፥ በስሙ ለሚያምኑት ለእነርሱ የእግዚአብሔር ልጆች ይሆኑ ዘንድ ሥልጣንን ሰጣቸው፤

 ፲፫እነርሱም ከእግዚአብሔር ተወለዱ እንጂ ከደም ወይም ከሥጋ ፈቃድ ወይም ከወንድ ፈቃድ አልተወለዱም።

የዮሐንስ ወንጌል ፩: ፲፪ – ፲፫

ለአብርሃም የገባው የተስፋ ቃል እንደተፈጸመ ዛሬ እናውቃለን። ዛሬ የአይሁድ ሕዝብ ከአብርሃም እንደመጣ ሕዝብ መኖሩ የማይካድ ነው። ግን እንደ አብርሃም ዛሬ የማይመስል እና አንዳንድ ጥያቄዎችን የሚያስነሳ የተስፋ ቃል ገጥሞናል። ልክ እንደ አብርሃም፣ በዚህ ቃል ኪዳን መተማመንን እንመርጣለን – ወይም አይደለም።

ስለ ጽድቅ የሚከፍለው ማነው?

የድምጽ ማጫወቻ 00:0000:00 ድምጽ ለመጨመር ወይም ለመቀነስ ወደ ላይ/ታች ቀስት ቁልፎችን ተጠቀም።

አብርሃም ጽድቅ በስጦታ እንደሚሰጥ አሳይቷል። ስጦታ ሲያገኙ ለእሱ አይከፍሉም – አለበለዚያ ስጦታ አይደለም. ስጦታው ሰጪው የሚከፍለው ነው። ጽድቅን የሚሰጥ እግዚአብሔር ለጽድቅ መክፈል ይኖርበታል። እንዴት ያደርጋል? በእኛ ውስጥ እናያለን የሚቀጥለው ጽሑፍ.

ለማይታወቅ ሰው ዘመን የማይሽረው ቃል ኪዳን

የድምጽ ማጫወቻ 00:0000:00 ድምጽ ለመጨመር ወይም ለመቀነስ ወደ ላይ/ታች ቀስት ቁልፎችን ተጠቀም።

ወደ ሌሎች መዝናኛዎች፣ ሻምፒዮናዎች ወይም የፖለቲካ ዝግጅቶች ስንሸጋገር የዛሬው የአለም አቀፍ ዜና አርዕስተ ዜናዎች በፍጥነት ይረሳሉ። ድምቀቱ አንድ ቀን ውስጥ በፍጥነት በሚቀጥለው ጊዜ ይረሳል። በእኛ ውስጥ አይተናል ቀደም ባለው ርዕስ ይህ በጥንት በአብርሃም ዘመን እውነት ነበር. ከ ፬ ሺ ዓመታት በፊት የኖሩትን ሰዎች ትኩረት ያደረጉ ጠቃሚ ስኬቶች አሁን ተረስተዋል. ነገር ግን በጸጥታ ለግለሰብ የተነገረው ቃል ኪዳን ምንም እንኳን በዚያን ጊዜ አለም ችላ ቢባልም እያደገ እና አሁንም በዓይኖቻችን ፊት እየታየ ነው። ከ፬ ሺ ዓመታት በፊት ለአብርሃም የተሰጠው ተስፋ ተፈጽሟል። ምናልባት እግዚአብሔር አለ እና በአለም ላይ እየሰራ ነው።

የአብርሃም ቅሬታ

ድምጽ ማጫወቻ 00:0000:00 ድምጽ ለመጨመር ወይም ለመቀነስ ወደ ላይ/ታች ቀስት ቁልፎችን ተጠቀም።

ብዙ ዓመታት አልፈዋል በዘፍጥረት ፲፪ ላይ የተመዘገበው ተስፋ ተባለ። አብርሃም በታዛዥነት ወደ ከነዓን (ወደ ተስፋይቱ ምድር) በዛሬዋ እስራኤል ተዛወረ፤ ነገር ግን የተስፋው ልጅ መወለድ አልሆነም። አብርሃምም መጨነቅ ጀመረ።

ከዚህ ነገር በኋላም የእግዚአብሔር ቃል በራእይ ወደ አብራም መጣ፥ እንዲህ ሲል።

አብራም ሆይ፥ አትፍራ፤ እኔ ለአንተ ጋሻህ ነኝ፤ ዋጋህም እጅግ ታላቅ ነው።

፪ አብራምም። አቤቱ እግዚአብሔር ሆይ፥ ምንን ትሰጠኛለህ? እኔም ያለ ልጅ እሄዳለሁ፤ የቤቴም መጋቢ የደማስቆ ሰው  ይህ ኤሊዔዘር ነው አለ።

፫ አብራምም ለእኔ ዘር አልሰጠኸኝም፤ እነሆም፥ በቤቴ የተወለደ ሰው ይወርሰኛል አለ።

ኦሪት ዘፍጥረት ፲፭: ፩ – ፫

የእግዚአብሔር ቃል ኪዳን

የድምጽ ማጫወቻ 00:0000:00 ድምጽ ለመጨመር ወይም ለመቀነስ ወደ ላይ/ታች ቀስት ቁልፎችን ተጠቀም።.

አብርሃም ተስፋ የተገባለትን ‘የታላቅ ሕዝብ’ መጀመሩን እየጠበቀ በምድሪቱ ላይ ሰፈረ። ግን ምንም ነገር አልተከሰተም እና ወደ ፹፭ አመቱ ነበር (ከሄደ አስር አመታት አልፈዋል)።  የገባውን ቃል እየፈጸመ አይደለም ብሎ ወደ እግዚአብሔር አጉረመረመ። ንግግራቸው ቀጠለ፡-

እነሆም፥ የእግዚአብሔር ቃል እንዲህ ሲል መጣለት። ይህ አይወርስህም፤ ነገር ግን ከጉልበትህ የሚወጣው ይወርስሃል።

ወደ ሜዳም አወጣውና። ወደ ሰማይ ተመልከት፥ ከዋክብትንም ልትቈጥራቸው ትችል እንደ ሆነ ቍጠር አለው። ዘርህም እንደዚሁ ይሆናል አለው።

ኦሪት ዘፍጥረት ፲፭: ፬- ፭

ስለዚህ እግዚአብሔር አብርሃም እንደ ሰማይ ከዋክብት የማይቆጠር ሕዝብ የሚሆን ልጅ እንደሚያገኝ በመግለጽ የመጀመርያውን የተስፋ ቃል አሰፋ። እናም እነዚህ ሰዎች የተስፋይቱ ምድር ይሰጡ ነበር – ዛሬ እስራኤል ተብላለች።

የአብርሃም ምላሽ፡ ዘላለማዊ ውጤት

የድምጽ ማጫወቻ 00:0000:00 ድምጽ ለመጨመር ወይም ለመቀነስ ወደ ላይ/ታች ቀስት ቁልፎችን ተጠቀም።

አብርሃም ለተስፋፋው ተስፋ ምን ምላሽ ይሰጣል? ቀጥሎ ያለው የመጽሐፍ ቅዱስ ዓረፍተ ነገር ነው። በራሱ በጣም አስፈላጊ ከሆኑት ዓረፍተ ነገሮች እንደ አንዱ አድርጎ ይቆጥራል። መጽሐፍ ቅዱስን እንድንረዳ ይረዳናል እናም የእግዚአብሔርን ልብ ያሳያል። እንዲህ ይላል።

አብራምም በእግዚአብሔር አመነ፥ ጽድቅም ሆኖ ተቈጠረለት።

ኦሪት ዘፍጥረት ፲፭: ፮

ተውላጠ ስሞችን በስም ብንተካው ለመረዳት ቀላል ይሆናል፡-

እሱ በጣም ትንሽ ፣ ቀላል ዓረፍተ ነገር ነው ፣ ግን እሱ በጣም አስፈላጊ ነው።

ለምን?

ምክንያቱም በዚህች ትንሽ ዓረፍተ ነገር አብርሃም አገኘ ‘ጽድቅ’. በእግዚአብሔር ፊት በትክክል ለመቆም የሚያስፈልገን ይህ አንድ እና ብቸኛው – ባህሪ ነው።

ችግራችንን መከለስ፡ ሙስና

የድምጽ ማጫወቻ 00:0000:00 ድምጽ ለመጨመር ወይም ለመቀነስ ወደ ላይ/ታች ቀስት ቁልፎችን ተጠቀም።

ምንም እንኳን እኛ የተፈጠርነው በእግዚአብሔር እይታ ነው። የእግዚአብሔር አምሳል የሆነ ነገር ተፈጠረ ያበላሸን. መጽሐፍ ቅዱስ እንዲህ ይላል።

የሚያስተውል እግዚአብሔርንም የሚፈልግ እንዳለ ያይ ዘንድ፤ እግዚአብሔር ከሰማይ የሰው ልጆችን ተመለከተ።

ሁሉ ዐመፁ በአንድነትም ረከሱ በጎ ነገርን የሚሠራ የለም፤ አንድም ስንኳ የለም።

መዝሙረ ዳዊት ፲፬: ፪-፫

የኛ ሙስና ውጤታችን ነው። አይደለም መልካም ማድረግ – ባዶነትን እና ሞትን ያስከትላል። (ይህን ከተጠራጠሩ የዓለምን ዜና አርዕስተ ዜናዎች አንብቡና ሰዎች ባለፉት ፳፬ ሰአታት ምን ሲያደርጉ እንደነበረ ይመልከቱ) ውጤቱም እኛ ከጻድቅ አምላክ ተለይተናል ምክንያቱም እኛ ከጽድቅ ስራ ርቀናል።

የኛ ሙስና እግዚአብሄርን ከሞተ አይጥ አካል እንደምንርቅ በተመሳሳይ መንገድ ይገታል። ወደ እሱ መቅረብ አንፈልግም። ስለዚህ ነቢዩ ኢሳይያስ በመጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ የተናገረው ቃል ተፈጽሟል።

ሁላችን እንደ ርኩስ ሰው ሆነናል፥ ጽድቃችንም ሁሉ እንደ መርገም ጨርቅ ነው፤ ሁላችንም እንደ ቅጠል ረግፈናል፥ በደላችንም እንደ ነፋስ ወስዶናል።

ትንቢተ ኢሳይያስ ፷፬: ፮

አብርሃም እና ጽድቅ

የድምጽ ማጫወቻ 00:0000:00 ድምጽ ለመጨመር ወይም ለመቀነስ ወደ ላይ/ታች ቀስት ቁልፎችን ተጠቀም።

ነገር ግን እዚህ በአብርሃም እና በእግዚአብሔር መካከል በነበረው ውይይት አብርሃም ‘ጽድቅ’ እንዳገኘ የሚገልጸውን መግለጫ እናገኘዋለን፣ እግዚአብሔር የሚቀበለው ዓይነት – አብርሃም ምንም እንኳን ኃጢአት የሌለበት ባይሆንም። ታዲያ አብርሃም ምን አደረገ? ይህን ጽድቅ ለማግኘት? በቀላሉ አብርሃም ይላል። ‘አመነ’. በቃ! ብዙ ነገሮችን በመስራት ጽድቅን ለማግኘት እንሞክራለን፣ነገር ግን ይህ ሰው አብርሃም በቀላሉ አገኘው። ‘ማመን’.

ግን ምን ያደርጋል ማመን ማለት ነው? እና ይሄ ከአንተ እና የእኔ ጽድቅ ጋር ምን አገናኘው? እናነሳዋለን ቀጣዩ.