ቅርንጫፉ፡ በትክክል የሚበቅልበት ጊዜ… ‘ተቆርጧል’


ስንመረምር ቆይተናል ቅርንጫፉ ጭብጥ በብሉይ ኪዳን ነቢያት። አየን ኤርምያስ በ፮፻ ዓ.ዓ. መሪ ቃሉን እንደቀጠለ (ከ፩፻፶ ዓመታት በፊት ኢሳይያስ የጀመረው) እና ይህን እንዳወጀ። ቅርንጫፍ ንጉሥ ይሆናል ። ከዚህ በፊት ከኤርምያስ ተከትለው ዘካርያስ ይህን ሲተነብይ አይተናል ቅርንጫፍ የሚል ስያሜ ተሰጥቶታል። የሱስ እናም የንጉሱን እና የካህንን ሚናዎች ወደ አንድ ያዋህዳል – ከዚህ ቀደም ተከስቶ የማያውቅ ነገር የእስራኤል ታሪክ።

የዳንኤል እንቆቅልሽ ስለ ቅቡዓን መምጣት መርሐ ግብር

አሁን ለዳንኤል። በባቢሎን ግዞት ይኖር ነበር፣ በባቢሎን እና በፋርስ መንግስታት ውስጥ ኃያል ባለስልጣን እና ዕብራዊ ነቢይ ነበር።

ዳንኤል ከሌሎች የብሉይ ኪዳን ነቢያት ጋር በጊዜ መስመር አሳይቷል።

በዚህ መጽሐፍ ውስጥ ዳንኤል የሚከተለውን መልእክት ተቀብሏል፡-

፳፩  ገናም በጸሎት ስናገር አስቀድሜ በራእይ አይቼው የነበረው ሰው ገብርኤል እነሆ እየበረረ መጣ፤ በማታም መሥዋዕት ጊዜ ዳሰሰኝ።

፳፪  አስተማረኝም፥ ተናገረኝም እንዲህም አለ። ዳንኤል ሆይ፥ ጥበብንና ማስተዋልን እሰጥህ ዘንድ አሁን መጥቻለሁ።

፳፫ አንተ እጅግ የተወደድህ ነህና በልመናህ መጀመሪያ ላይ ትእዛዝ ወጥቶአል፥ እኔም እነግርህ ዘንድ መጥቻለሁ፤ አሁንም ነገሩን መርምር፥ ራእዩንም አስተውል።

፳፬ ዓመፃን ይጨርስ፥ ኃጢአትንም ይፈጽም፥ በደልንም ያስተሰርይ፥ የዘላለምን ጽድቅ ያገባ፥ ራእይንና ትንቢትን ያትም፥ ቅዱሰ ቅዱሳኑንም ይቀባ ዘንድ በሕዝብህና በቅድስት ከተማህ ላይ ሰባ ሱባዔ ተቀጥሮአል።

፳፭  ስለዚህ እወቅ አስተውልም፤ ኢየሩሳሌምን መጠገንና መሥራት ትእዛዙ ከሚወጣበት ጀምሮ እስከ አለቃው እስከ መሢሕ ድረስ ሰባት ሱባዔና ስድሳ ሁለት ሱባዔ ይሆናል፤ እርስዋም በጭንቀት ዘመን ከጎዳናና ከቅጥር ጋር ትሠራለች።

፳፮ ከስድሳ ሁለት ጊዜ ሰባትም በኋላ መሢሕ ይገደላል፥ በእርሱም ዘንድ ምንም የለም፤ የሚመጣውም አለቃ ሕዝብ ከተማይቱንና መቅደሱን ያጠፋሉ፤ ፍጻሜውም በጐርፍ ይሆናል፥ እስከ መጨረሻም ድረስ ጦርነት ይሆናል፤ ጥፋትም ተቀጥሮአል።

ትንቢተ ዳንኤል ፱:፳፩-፳፮

ይህ ‘የተቀባው’ ትንቢት ነው።= ክርስቶስ = መሢሕ) መቼ እንደሚመጣ መተንበይ። ‘ኢየሩሳሌምን ለማደስና ለመገንባት’ በሚለው አዋጅ ይጀምራል። ምንም እንኳን ዳንኤል ይህንን መልእክት ቢሰጠውም (በ ፭፻፴፯ ዓ.ዓ.) ቢጽፍም የዚህን ቆጠራ መጀመሪያ ለማየት አልኖረም።

ኢየሩሳሌምን ወደ ነበረበት ለመመለስ የወጣው አዋጅ

ግን ነህምያዳንኤል ከመቶ ዓመት ገደማ በኋላ ይህ ቆጠራ ሲጀምር ተመልክቷል። በማለት በመጽሃፉ ላይ አስፍሯል።

በንጉሡ በአርጤክስስ በሀያኛው ዓመት በኒሳን ወር የወይን ጠጅ በፊቱ በነበረ ጊዜ ጠጁን አንሥቼ ለንጉሡ ሰጠሁት። ቀድሞ ግን በፊቱ ያለ ኃዘን እኖር ነበር።

፪ ንጉሡም ሳትታመም ፊትህ ለምን አዘነ? ይህ የልብ ኅዘን ነው እንጂ ሌላ ነገር አይደለም አለኝ። እጅግም ብዙ አድርጌ ፈራሁ።

ንጉሡንም ንጉሡ ሺህ ዓመት ይንገሥ፤ የአባቶቼ መቃብር ያለባት ከተማ ተፈትታለችና፥ በሮችዋም በእሳት ተቃጥለዋልና ፊቴ ስለ ምን አይዘን ? አልሁት።

፬ ንጉሡም ምን ትለምነኛለህ ? አለኝ። እኔም ወደ ሰማይ አምላክ ጸለይሁ።

፭ ንጉሡንም። ንጉሡን ደስ ቢያሰኝህ፥ ባሪያህም በፊትህ ሞገስ ቢያገኝ፥ እሠራው ዘንድ ወደ ይሁዳ ወደ አባቶቼ መቃብር ከተማ ስደደኝ አልሁት።

፮  ንግሥቲቱም በአጠገቡ ተቀምጣ ሳለች ንጉሡ። መንገድህ እስከ መቼ ድረስ ይሆናል ? መቼስ ትመለሳለህ ? አለኝ። ንጉሡም ይሰድደኝ ዘንድ ደስ አለው፤ እኔም ዘመኑን ቀጠርሁለት።

 መጽሐፈ ነህምያ። ፪:፩-፮

፲፩ ወደ ኢየሩሳሌምም ደረስሁ፥ በዚያም ሦስት ቀን ያህል ተቀመጥሁ።

 መጽሐፈ ነህምያ። ፪:፲፩

ዳንኤል ቆጠራውን እንደሚጀምር ትንቢት የተናገረው “ኢየሩሳሌምን መልሶ ለመገንባትና ለመገንባት” ያለውን ሥርዓት ይህ ይመዘግባል። በ ፳ ኛው አመት ነበር የፋርስ ንጉሠ ነገሥት አርጤክስስ በ፬፻ ፷፭ ዓ.ዓ. ንግሥናውን እንደጀመረ በታሪክ በሰፊው ይታወቃል። በመሆኑም ፳ ኛው ዓመቱ ይህን አዋጅ በ፬፻ ፵፬ ከዘአበ ያወጣል። ዳንኤል ከመቶ ዓመት ገደማ በኋላ የፋርስ ንጉሠ ነገሥት ክርስቶስን የሚያመጣውን ቆጠራ በመጀመር አዋጁን አወጣ።

ሰባት ‘ሰባት’ እና ስልሳ ሁለት ‘ሰባት’

የዳንኤል ትንቢት ‘ከሰባት ‘ሰባት’ እና ከስልሳ ሁለት ‘ሰባት’ በኋላ ክርስቶስ እንደሚገለጥ አመልክቷል።

‘ሰባት’ ምንድን ነው? 

በውስጡ የሙሴ ህግ በየሰባተኛው ዓመት መሬቱ ከእርሻ እርባታ የሚያርፍበት የሰባት ዓመታት ዑደት ነበረ። በሚከተለው መንገድ ተገለጸ

ለእስራኤል ልጆች እንዲህ ብለህ ንገራቸው። እኔ ወደምሰጣችሁ ምድር በገባችሁ ጊዜ ምድሪቱ ለእግዚአብሔር ሰንበት ታድርግ።

 ፤ ስድስት ዓመት እርሻህን ዝራ፥ ስድስት ዓመትም ወይንህን ቍረጥ ፍሬዋንም አግባ።

፬  በሰባተኛው ዓመት ግን ለምድሪቱ የዕረፍት ሰንበት፥ ለእግዚአብሔር ሰንበት፥ ትሁን፤ እርሻህን አትዝራ፥ ወይንህንም አትቍረጥ።

  ኦሪት ዘሌዋውያን፳፭:፪-፬

የዳንኤል አባባል ዐውደ-ጽሑፍ ‘ዓመታት’ ነውና ‘ሰባት’ ሲል እነዚህ የሰባት ዓመታት ዑደቶች ማለት ነው። በዚህ ጊዜ ሰባቱ ‘ሰባት’ እና ስልሳ ሁለት ‘ሰባት’ በስሌት ሊገለጹ ይችላሉ (፯+፷፪) * ፯ = ፬፻ ፹፫ ዓመታት።

የ፫፻፷-ቀን ዓመት

አንድ ትንሽ የቀን መቁጠሪያ ማስተካከያ ማድረግ አለብን. ብዙ ጥንታውያን እንዳደረጉት ነቢያት በዓመት ፫፻፷ ቀናትን ተጠቅመዋል። በቀን መቁጠሪያ ውስጥ ‘አመት’ን ለመከታተል የተለያዩ መንገዶች አሉ። ዘመናዊው (በፀሀይ አብዮት ላይ የተመሰረተ) ፫፻፷.፳፬ ቀናት, ሙስሊሙ ፫፻ ፶፬ ቀናት ነው (በጨረቃ ዑደት ላይ የተመሰረተ). ዳንኤል የተጠቀመው በ ፫፻፷ cccቀናት በግማሽ መንገድ ነበር። ስለዚህ ፬፻ ፹፫ ‘ ፫፻፷ -ቀን’ ዓመታት ፬፻ ፹፫* ፫፻፷ /፫፻ ፷፭.፳፬ = ፬፻ ፸፮ የፀሐይ ዓመታት.

የታቀደው የክርስቶስ መምጣት

በዚህ መረጃ በዳንኤል ትንቢት መሰረት ክርስቶስ መቼ እንደሚመጣ ማስላት አሁን ቀላል ነው። ፬፻፹፫ ዓመታት ከ፫፻፷ ቀናት/አመት ጋር ይሰጠናል፡-

፬፻፹፫ ዓመታት * ፫፻፷ ቀናት/ዓመት = ፩፻፸፫ ፰፻፹ ቀናት

በእኛ ዘመን አቆጣጠር ፬፻ ፸፮ ቀናት ሲቀሩ፳፭ የፀሃይ አመት ይሰጠናል::

( ፩፻፸፫ ፰፻፹ /፫፻፷፭.፪ ፬ ፪ ፩ ፱ ፰ ፯ ፱ = ፬፻፸፮ ቀሪ ፳፭).

ንጉሥ አርጤክስስ የኢየሩሳሌምን ተሃድሶ አዘዘ፡-

በኒሳን ወር በሀያኛው ዓመት…

በንጉሡ በአርጤክስስ በሀያኛው ዓመት በኒሳን ወር የወይን ጠጅ በፊቱ በነበረ ጊዜ ጠጁን አንሥቼ ለንጉሡ ሰጠሁት። ቀድሞ ግን በፊቱ ያለ ኃዘን እኖር ነበር።

 መጽሐፈ ነህምያ ፪:፩

ኒሳን ፩ የአይሁዶች እና የፋርስ አዲስ ዓመት ከጀመረበት ጊዜ አንስቶ ንጉሡ ነህምያን በበዓሉ ላይ እንዲያነጋግረው ምክንያት በማድረግ ነው። ኒሳን ፩ የጨረቃን ወራት ስለሚጠቀሙ አዲስ ጨረቃን ያከብራሉ። በዘመናዊ የስነ ፈለክ ጥናት ኒሳን ፩፣ ፬፻፵፬ ዓ.ዓ. የምታመለክተው አዲስ ጨረቃ መቼ እንደተከሰተ እናውቃለን። የስነ ፈለክ ስሌቶች የኒሳን ጨረቃን ከ፩፻፴ ጨረቃን ያስቀምጣሉ። የፋርስ ንጉሠ ነገሥት አርጤክስስ ዓመት በ፲ሰዓት መጋቢት ፬ ቀን ፬፻፵፬ ዓ.ዓ. በዘመናዊው አቆጣጠር

… እስከ ፓልም እሁድ ቀን

በዳንኤል ትንቢት የተነገረለትን ፬፻፸፮ ዓመታት ስንጨምር ከላይ እንደተገለጸው መጋቢት ፬, ፴፫ ዓ.ም. መጨመር ቀሪዎቹ ፳፭ ቀናት በዳንኤል ትንቢት የተነገረለት እስከ መጋቢት ፬, ፴፫ ከክርስቶስ ልደት በኋላ መጋቢት ፳፱ ቀን ፴፫ ዓ.ም. መጋቢት ፳፱ ፣ ፴፫ ዓ.ም እሑድ ነበር። – ፓልም እሁድ – የዚያኑ ቀን ኢየሱስ እኔ ክርስቶስ ነኝ ብሎ በአህያ ላይ ተቀምጦ ወደ ኢየሩሳሌም እንደገባ።

ጀምር – ውሳኔ ተሰጥቷልመጋቢት ፬ ቀን፬፻፵፬ ዓ.ዓ
የፀሐይ ዓመታትን ይጨምሩ (-፬፻፵፬+ ፬፻፸፮ +፩)መጋቢት ፬ ቀን ፴፫ ዓ.ም
የቀሩትን ፳፭ የ’ሰባት’ ቀናት ይጨምሩመጋቢት ፬ + ፳፭ = መጋቢት ፳፱ ቀን ፴፫ ዓ.ም
መጋቢት ፳፱ ቀን ፴፫ ዓ.ምየዘንባባ እሑድ የኢየሱስ መግቢያ ወደ ኢየሩሳሌም

ኢየሱስ በአህያ ላይ ተቀምጦ መጋቢት ፳፱ ፣ ፴፫ ወደ ኢየሩሳሌም በመግባት የዘካርያስንም ሆነ የዳንኤልን ትንቢት እስከ ዛሬ ድረስ ፈጽሟል። 

የዳንኤል ትንቢት የጊዜ መስመር ‘ሰባት’ በኢየሱስ አሸናፊነት መግቢያ ላይ ያበቃል

የድል አድራጊው የኢየሱስ መግቢያ – ያ ቀን

ይሄ ፓልም እሁድወደ በጣም ቀን ኢየሱስ ወደ ኢየሩሳሌም በድል መግባቱን እናስታውሳለን። ከላይ ባደረግናቸው ግምቶች እና አንዳንድ መሰረታዊ የሂሳብ ስራዎችን በመጠቀም፣ የዳንኤል እንቆቅልሽ ስለ ‘ሰባቱ’ እንቆቅልሽ በዚህ ቀን እንዳገኘን እናገኘዋለን። ይህ ቀን ኢየሱስ ንጉሥ ወይም ክርስቶስ ሆኖ ለአይሁድ ሕዝብ የቀረበበት ቀን ነው። ይህንን የምናውቀው ዘካርያስ (ማን የክርስቶስን ስም አስቀድሞ ተናግሮ ነበር።) በተጨማሪም እንዲህ ብለው ጽፈው ነበር፡-

፱  አንቺ የጽዮን ልጅ ሆይ፥ እጅግ ደስ ይበልሽ፤

አንቺ የኢየሩሳሌም ልጅ ሆይ፥ እልል በዪ፤

እነሆ፥ ንጉሥሽ ጻድቅና አዳኝ ነው፤

ትሑትም ሆኖ በአህያም፥ በአህያይቱ ግልገል በውርጫይቱ ላይ ተቀምጦ ወደ አንቺ ይመጣል።

 ትንቢተ ዘካርያስ ፱፡፱
ዘካርያስ እና ሌሎች የሚመጣውን ንጉሥ ወደ ኢየሩሳሌም እንደሚያስገባ አስቀድመው የተመለከቱት።

በጉጉት ሲጠበቅ የነበረው ንጉሥ በውርንጫይ ላይ ተቀምጦ ወደ ኢየሩሳሌም ሲገባ ጩኸትና ደስተኞች ከሆኑ ሰዎች ጋር ይገለጣል። ኢየሱስ ወደ ኢየሩሳሌም በድል የገባበት ቀን – ያ በጣም ተመሳሳይ ቀን ዳንኤል ስለ ‘ሰባቱ’ በተናገረው እንቆቅልሹ ትንቢት ተናግሯል – ኢየሱስ በውርንጫይቱ ተቀምጦ ወደ ኢየሩሳሌም ገባ። ሉቃስ ዘገባውን ዘግቧል፡-

፵፩ ሲቀርብም ከተማይቱን አይቶ አለቀሰላት፥

፵፪  እንዲህ እያለ። ለሰላምሽ የሚሆነውን በዚህ ቀን አንቺስ ስንኳ ብታውቂ፤ አሁን ግን ከዓይንሽ ተሰውሮአል።

፵፫ ወራት ይመጣብሻልና፥ ጠላቶችሽም ቅጥር ይቀጥሩብሻል ይከቡሻልም በየበኵሉም ያስጨንቁሻል፤ ፵፬ አንቺንም በአንቺም ውስጥ የሚኖሩትን ልጆችሽን ወደ ታች ይጥላሉ፥ በአንቺ ውስጥም ድንጋይ በድንጋይ ላይ አይተዉም፥ የመጐብኘትሽን ዘመን አላወቅሽምና።

የሉቃስ ወንጌል ፲፱:፵፩-፵፬

ኢየሱስ ያለቀሰው ሰዎቹ ስላላወቁ ነው። የዚያኑ ቀን በዘካርያስ እና በዳንኤል ተንብዮአል። ነገር ግን በዚህ ቀን ክርስቶስ መገለጡን ስላላወቁ ፈጽሞ ያልተጠበቀ ነገር ይደርስባቸዋል። ዳንኤል ፣  በጣም ተመሳሳይ የሰባቱን እንቆቅልሽ የሰጠበት ምንባብ እንዲህ ብሎ ተንብዮአል፡-

፳፮  ከስድሳ ሁለት ጊዜ ሰባትም በኋላ መሢሕ ይገደላል፥ በእርሱም ዘንድ ምንም የለም፤ የሚመጣውም አለቃ ሕዝብ ከተማይቱንና መቅደሱን ያጠፋሉ፤ ፍጻሜውም በጐርፍ ይሆናል፥ እስከ መጨረሻም ድረስ ጦርነት ይሆናል፤ ጥፋትም ተቀጥሮአል።

፳፯  እርሱም ከብዙ ሰዎች ጋር ጽኑ ቃል ኪዳን ለአንድ ሱባዔ ያደርጋል፤ በሱባዔውም እኵሌታ መሥዋዕቱንና ቍርባኑን ያስቀራል፤ በርኵሰትም ጫፍ ላይ አጥፊው ይመጣል፤ እስከ ተቈረጠውም ፍጻሜ ድረስ መቅሠፍት በአጥፊው ላይ ይፈስሳል።

ትንቢተ ዳንኤል፱:፳፮-፳፯

ክርስቶስ ዙፋኑን ከመግዛት ይልቅ ‘ይቆረጣል’ እና ‘ምንም’ አይኖረውም። ዳንኤል ይህን ‘ይቆረጣል’ የሚለውን ሐረግ ሲጠቀም (አንዳንድ መጽሐፍ ቅዱሶች ‘ይሞታል’ ብለው ተርጉመውታል) ዳንኤል ‘ቅርንጫፍን’ ያመለክታል። ከእሴይ ግንድ ተኩስ በመጀመሪያ ከረጅም ጊዜ በፊት በኢሳይያስ የተነበየ፣ በኤርምያስ የተብራራ፣ ቲበዘካርያስ ተንብዮአል እና አሁን ጊዜው እና አስቀድሞ በዳንኤል እና በዘካርያስ ሁለቱም የታየው። ይህ ቅርንጫፍ ይሆናል ‘መቁረጥ’. ከዚያም ከተማዋ (ኢየሩሳሌም) ትጠፋለች (ይህም የሆነው በ፸ ዓ.ም.) ነው። ግን ይህ ቅርንጫፍ እንዴት ‘ይቆረጣል’? ወደ ኢሳያስ እንመለሳለን። ቀጣዩ ግልጽ መግለጫ ለማየት.


[i] ዶክተር ሃሮልድ ደብልዩ ሁነር፣ የክርስቶስ ሕይወት የዘመን አቆጣጠር ገጽታዎች. ፩ሺ፱፻ ፯፯. ፩ ፯ ፮ ፒ.

[ii] መጪው አርብ ፋሲካ ሲሆን ፋሲካ ሁልጊዜም ኒሳን፲፬ ነው። ኒሳን፲፬ በ፴፫ ከክርስቶስ ልደት በኋላ ሚያዝያ ፫ ነበር። አርብ ሚያዝያ ፶፫ ቀን ሲቀረው ፓልም እሁድ መጋቢት ፳፱ ነበር።

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *